نفى مىكند . قرآن در بعضى آيات كريمهاش اشاره دارد به اين كه رسالتهاى الهى و آسمانى به منطقهء خاورميانه اختصاص نداشته و جمعى ديگر از انبياى الهى نيز بودهاند كه قرآن سخن از آنان به ميان نياورده است ؛ با وجود آن كه زندگانى آن پيامبران نيز ، ناگزير ، آكنده از رويدادها و حوادثى مشابه با حوادث و وقايع زندگانى پيامبران ديگر بوده ، و آن پيامبران با اين پيامبران فرق نداشتهاند :
إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ ، وَ أَوْحَيْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ عِيسى وَ أَيُّوبَ وَ يُونُسَ وَ هارُونَ وَ سُلَيْمانَ ؛ وَ آتَيْنا داوُدَ زَبُوراً . وَ رُسُلًا قَدْ قَصَصْناهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَ رُسُلًا لَمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ؛ وَ كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى تَكْلِيماً
« 1 » .
اين مضمون كه از سورهء نساء آورديم ، در سورهء مؤمن « 2 » نيز آمده است ؛ و بايد توجّه داشت به اين كه سورهء نساء از سورههاى واپسين مدنى است ، و از اين رو ، جايى براى احتمال اين كه آيهء مذكور در دورانى نازل شده باشد كه هنوز قرآن عملا متعرّض شرح حال بسيارى از انبيا نشده است ، باقى نمىماند .
علاوه بر اين ، مجموعهاى از آيات دلالت بر آن دارند كه پيامبران الهى در هر منطقه و هر شهرى در سراسر جهان ، به منظور اتمام حجّت از سوى خداوند بر مردمان ، مبعوث مىشدهاند ؛ چنان كه در سياق همان آيات قبلى در سورهء نساء چنين مىخوانيم :
رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ ، وَ كانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً
« 3 » .
به علاوهء موارد ديگر ذيل ، كه آيات قرآنى همين دلالت را دارند :
وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ ، فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ ، فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
« 4 » .
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ . . .
« 5 » .
هامش
( 1 ) نساء / 163 و 164
( 2 ) مؤمن / 78
( 3 ) نساء / 165
( 4 ) نحل / 36
( 5 ) توبه / 115