جانب خداوند متعال دريافت مىكند ؛ چنان كه در اين آيهء شريفه مىخوانيم :
. . . وَ ما فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِي ، ذلِكَ تَأْوِيلُ ما لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْراً
. « 1 »
همچنين ، در آن آيهء شريفه ، در اوايل سورهء يوسف :
وَ كَذلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَ يُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ . . .
. « 2 »
نيز آيهء شريفهء ديگر در اواسط سوره :
قالَ لا يَأْتِيكُما طَعامٌ تُرْزَقانِهِ إِلَّا نَبَّأْتُكُما بِتَأْوِيلِهِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَكُما ، ذلِكُما مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّي ، . . .
« 3 » .
و نيز آيهء شريفهء ديگر در اواخر سوره :
رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ وَ عَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ ، فاطِرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ؛ . . .
« 4 » .
يا بر پايهء ضوابط و قوانين و قواعد لغوى يا قرائن حاليّه و مقاليّه ، يا اطّلاعات علمى يا حسّى يا شرعى يا طبيعى ؛ مانند قوانين علمى و قواعد مستند سازى .
چهارم : اختصاص اهل بيت عليهم السّلام به اين علم
« اهل بيت » عليهم السّلام كه عبارتند از : حضرت رسول الله ، محمّد بن عبد الله صلّى اللّه عليه و آله و ائمّهء اثنا عشر عليهم السّلام ، نسبت به ديگر مسلمانان امتيازات فراوانى دارند و يكى از آنها ، اين ويژگى است كه ايشان تنزيل و تأويل و ظاهر و باطن و محكم و متشابه قرآن را مىدانند . با قطع نظر از منبع اين علم « 5 » ، ناگزير ، در اين باب ، به چند نكته بايد اشاره كنيم :
نكتهء اوّل ، اين كه مراد از اختصاص اهل بيت عليهم السّلام به اين علم ، آن گونه كه مقتضاى جمع ميان اين روايات است ، علم به « همهء » تفسير قرآن ، و « سراسر » قرآن است ، به آن معناى
هامش
( 1 ) كهف / 82
( 2 ) يوسف / 6
( 3 ) يوسف / 37
( 4 ) يوسف / 101
( 5 ) بحثى است كلامى و روايى در اين كه اين « علم » آيا از باب فراگيرى از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله است ، يا از باب الهام و القاء از جانب خداوند متعال است ، يا از باب علم به غيب است كه خداوند متعال بعضى از بندگانش را از آن مطلع مىگرداند ، يا بر آمده از همهء اين منابع است ؟ كه در حال حاضر ، آهنگ ورود به اين بحث را نداريم .