تخطي إلى المحتوى الرئيسي

علوم القرآن ( علوم قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 348

مساهمون:

ص٣٤٨
مقايسه شوند تا محكم و متشابه و عامّ و خاصّ و مطلق و مقيّد و راجح و مرجوح آنها از هم باز شناخته شوند ، و با ديگر موازين علمى منطبق گردند . در اينجا ، ناگزير بايد اشاره كنيم به اين كه در مكتب اهل بيت عليهم السّلام حديثى يافت نمىشود كه قابل مطالعه و بررسى و پاكسازى نباشد ، مگر چند حديث متواتر نادر ؛ به همين جهت ، علماى اين مكتب ، تمامى اين احاديث و ديگر احاديث را در هر كتابى كه آمده باشند و هر كس كه راوى آنها بوده باشد ، به مطالعه و تحقيق مىگذارند . آرى ، يك رويكرد خاص در ميان علماى اخبارى وجود دارد كه مىكوشند كتب اربعهء معروف را معتبر و صحيح قلمداد كنند ، كه عبارتند از : كافى شيخ كلينى رحمه اللّه ، من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق رحمه اللّه ؛ تهذيب و استبصار شيخ طوسى رحمه اللّه . امّا ، رويكرد عمومى و رايج نزد علماى مكتب اهل بيت عليهم السّلام چنين ديدگاهى را نمىپذيرد . « 1 » از اين رو ، مىبينيم كه استاد شهيد ما آيت الله صدر قدّس سرّه آن دسته از اخبار و احاديثى را كه مىگويد فهم قرآن به امامان اهل بيت عليهم السّلام اختصاص دارد ، پس از آن كه دلالت آنها را مىپذيرند ، ردّ مىكنند ؛ زيرا ، مخالف قرآن كريم و سنّت نبوى صلّى اللّه عليه و آله بوده ، و راويان اين احاديث از « ضعفاء » هستند و متّهم به غلوّ مىباشند . « 2 » امّا ، علّامه طباطبايى ، چنان كه ديديم ، مىكوشند كه اين اخبار و احاديث را تأويل كنند بر اين كه مىخواهند بيان كنند كه ائمّهء اهل بيت عليهم السّلام نقش تعليم و راهنمايى در مسير تفسير قرآن را دارند ، نه آن كه قرآن را جز ائمّهء اهل بيت عليهم السّلام كسى نمىفهمد .

دوم : تفسير مفهوم وسيعى دارد

تفسير در نگرش اهل بيت عليهم السّلام مفهوم وسيعى دارد كه مشتمل است بر فهم ظاهر عبارت قرآنى ، از يك سو ؛ و از سوى ديگر ، مشتمل است بر شناخت مصداقها و مثالها و تفصيلات مطالب مرتبط با قرآن كريم ، چه در داستانهاى پيامبران باشد ، و چه در ضرب المثل‌هاى قرآنى ، و چه در احكام تفصيلى تشريعى ، و چه در حوادث و وقايع همراه و همزمان با نزول
هامش
( 1 ) ر . ك . معجم رجال الحديث ، آيت الله خويى ، 1 / 22 - 36 . ( 2 ) بحوث فى علم الاصول ، 4 / 284