مطلب دوم : قرآن كريم مرجع اصلى رسالت اسلامى است
قرآن كريم مرجع اوّلى و اصلى ، و منبع فراگير و در برگيرنده و جامع رسالت اسلام با همهء ابعاد آن است ، كه به هيچ روى ، نه از رو و نه از پشت سر ، مورد هجوم باطل قرار نمىگيرد ؛ « 1 » و از جملهء ابعاد رسالت اسلام اصول اعتقادات ، تفاصيل شريعت ، سنن تاريخى ، و ديدگاه كلّى اسلام نسبت به آفرينش و زندگى و جامعه و رفتار انسانى است .
سنّت نبوى صلّى اللّه عليه و آله نيز ، هر چند ، دومين مرجع رسالت اسلام را تشكيل مىدهد ؛ امّا ، قرآن كريم دو امتياز اساسى افزون بر سنّت نبوى دارد : يكى آن كه متن و محتواى لفظى آن يقينى است ؛ و ديگر آن كه به اعتبار كلام الله بودن ، قداست ويژهاى دارد ؛ و به همين جهت است كه هر گاه مضامين و متون روايات مورد شكّ و ترديد قرار گيرد ، قرآن مرجع سنّت نبوى صلّى اللّه عليه و آله خواهد بود ، و اصولا ، جز احاديثى كه موافق قرآن كريم باشند ، پذيرفته نخواهند شد .
حتّى ، اهل بيت عليهم السّلام به سنّت نبوى قطعى نيز به ديدهء تقديس نگريسته ، و آن را حكم قرار مىدادند . به گونهاى كه پيروانشان بتوانند ميزان صحّت احاديث آنان را با محك موافقت با سنّت نبوى قطعى بهدست آورند . همچنين بتوانند آن دسته از احاديث اهل بيت عليهم السّلام را كه با سنّت نبوى قطعى مخالفت دارند ، مردود بشناسند ، و بر باطل بودن آنها حكم كنند ؛ ( يعنى آن احاديث از ائمه عليهم السّلام صادر نشده است ) تا چه رسد به مخالفت حديث با قرآن . به هر حال ، اهل بيت عليهم السّلام براى اجتهاد در برابر نصّ قرآنى ، قائل به هيچ توجيهى نبودهاند . به طور اجمال ، مىتوانيم ابعاد مختلف نگرش اهل بيت عليهم السّلام را نسبت به قرآن كريم ، از اين لحاظ ، به شرح ذيل مورد بررسى قرار دهيم :
اوّلا ، قرآن كريم در مقام شناخت و بررسى مضامين احاديث و رواياتى كه به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله يا اهل بيت عليهم السّلام نسبت داده مىشوند ، ملاك حقّ و باطل شناخته مىشود ، و با محك قرآن است كه حق از باطل تفكيك مىگردد .
ثقة الاسلام كلينى قدّس سرّه در كافى ، از علىّ بن ابراهيم ، از پدرش ، از نوفلى ، از سكّونى ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام روايت كرده است ، كه آن حضرت فرمودند :
« قال رسول الله صلّى اللّه عليه و آله : « انّ على كلّ حقّ حقيقة و على كلّ صواب نورا ،
هامش
( 1 ) اشاره به آيهء 42 از سورهء فصّلت