اكرم صلّى اللّه عليه و آله به على عليه السّلام فرمودند :
« انت تبيّن لامّتى ما اختلفوا فيه بعدى » .
حاكم نيشابورى پس از نقل اين حديث گفته است : اين حديث صحيح است بر شرط شيخين ( بخارى و مسلم ) « 1 » .
نهم حديث سئوال ، جماعتى از محدّثين ، از جمله متّقى در كنز العمّال ، ابن سعد در طبقات ، ابن جرير در تفسير ، ابن حجر در تهذيب التهذيب ، ابن عبد البرّ در استيعاب و ديگران با متون مختلف روايت كردهاند كه على بن ابى طالب عليه السّلام ( مطابق روايت متّقى در كنز العمّال ) فرمود :
« سلونى فو اللّه لا تسألوننى عن شىء يكون الى يوم القيامة الّا حدثتكم .
سلونى عن كتاب اللّه . فو اللّه ما من آية الّا انا اعلم ابليل نزلت ام بنهار ، ام فى سهل نزلت ام فى جبل . . . » « 2 » .
گذشته از اين احاديث و امثال آنها كه فراوان است ، مىبينيم كه صحابه در عصر اوّل خلافت ، در ارتباط با قضاياى مختلف و مسايل مهمّ و دشوار ، بويژه در زمينههاى تفسير قرآن و قضا و معرفت احكام شريعت ، به على عليه السّلام مراجعه مىكردهاند . چنان كه نصوص فراوان ، به تصحيح و تصويب اصحاب حديث ، اين موضع علمى صحابه و اين حقيقت درخشان را مورد تأكيد قرار دادهاند . از جمله : بخارى در كتاب تفسير از صحيح خود در باب آيهء شريفهء :
ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها . . .
« 3 » به سند خود از سعيد بن جبير ، از ابن عبّاس ، ضمن حديثى آوردهاند كه عمر گفت : « قاضىترين ما على است » . ديگر رجال حديث نيز مانند حاكم در مستدرك ، احمد بن حنبل در مسند خود ، و . . . اين حديث را روايت كردهاند . « 4 »
چنان كه ابن ماجه در صحيح خود حديثى به دو سند از انس بن مالك روايت كرده است كه وى ضمن آن حديث گفته است :
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمودند : « و اقضاهم علىّ بن ابى طالب » .
هامش
( 1 ) مستدرك 3 / 122 ، نيز ر . ك . فضائل الخمسة ، 2 / 284 - 285 .
( 2 ) كنز العمّال ، 1 / 228 ؛ نيز ر . ك . فضائل الخمسة ، 2 / 226 - 227 .
( 3 ) بقره / 106
( 4 ) ر . ك . فضائل الخمسة ، 2 / 296 - 298 .