با آن كه در شريعت حضرت موساى كليم عليه السّلام معمول بود و مورد نهى نبود ؛ البتّه ، در نذر و قسم به هر آنچه سوگند خورده باشد بايد وفا كند . « 1 »
5 . در شريعت حضرت موساى كليم عليه السّلام فرمان قصاص آمده بود ، « 2 » امّا ، اين حكم در شريعت حضرت عيسى مسيح عليه السّلام منسوخ گرديد ، و قصاص مورد نهى قرار گرفت . « 3 »
6 . طلاق در شريعت حضرت موسى عليه السّلام حلال بود ، « 4 » امّا اين حكم در شريعت حضرت مسيح عليه السّلام منسوخ گرديد . « 5 »
فرق نسخ با بداء
در كنار مسألهء « نسخ » مسألهء ديگرى نيز مورد بحث قرار گرفته است ، و آن مسألهء « بداء » است ، كه از گوشه و كنار گفتار سابقمان دربارهء نسخ ( بخصوص ، آن قسمت كه به شبههء يهود و نصارا دائر بر محال بودن نسخ مربوط مىشد ) معلوم گرديد كه بداء براى خداوند سبحان محال است . با اين همه ، مشهور است كه در مذهب اماميّهء اثنا عشرى بداء را براى خداوند متعال جايز مىدانند .
بر اين اساس ، مىبينيم كه بعضى از محققان از برادران اهل سنّت ، بر برادران امامى مذهب خويش به صورتى خشن حمله مىبرند ، و آنان را به انحراف و ضلالت متّهم مىگردانند . حتّى بعضى از آنان تقريبا خواستهاند بگويند كه اماميّه از يهود و نصارا ، در مقام اهتمام به انكار نسخ ، منحرفترند ؛ زيرا ، يهود و نصارا در جهت كوشش براى تنزيه خداوند سبحان از نقص ، منكر نسخ شدند ، و اينان قائل به بداء شدهاند و جهل و نقص هر دو را براى خداوند سبحان اثبات كردهاند . « 6 »
هامش
( 1 ) سفر اعداد ، 30 / 2 ؛ انجيل متّى ، 5 / 33 - 34
( 2 ) سفر خروج ، 21 / 23 - 25
( 3 ) انجيل متّى ، 5 / 138
( 4 ) سفر تثنيه ، 14 / 1 - 3
( 5 ) انجيل متّى ، 5 / 31 - 32 ؛ انجيل مرقس ، 10 / 11 - 12
( 6 ) در اين زمينه ، ر . ك . فخر رازى در تفسيريَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ، رعد / 39 ؛ نيز دكتر مصطفى زيد ، النسخ فى القرآن ، 1 / 27