نيز يقين حاصل مىشود ، و هيچ گونه شكّ و ترديدى براى ما باقى نمىگذارد . درست مانند معجزهء عصا كه حضرت موسى عليه السّلام آورد . عاجز ماندن جادوگران در برابر موسى عليه السّلام و شكست خوردنشان در مسابقه ، دليل قاطع بود بر اين كه تغيير حالت دادن عصاى حضرت موسى عليه السّلام به مار يا اژدها ، معجزه است ؛ هر چند حقيقت آن را به طور مستقيم ، ديگر مردم ندانستند ، زيرا ، به امور سحر و جادوگرى آشنا نبودند .
بنابراين ، وقتى عرب زبانان همگى ، و متخصّصان اعمّ از محقّقان و دانشمندان با حفظ گرايشهاى مختلفى كه دارند ، در برابر قرآن كريم متوقف مىشوند و به ويژگيهاى اعجازى آن اعتراف مىكنند و عجز خود را در برابر تحدّى قرآن خاطر نشان مىسازند ، براى ما هيچ ترديدى باقى نمىماند كه قرآن كريم معجزه است و با آسمان در ارتباط است .
ثالثا ، اعجاز قرآن كريم به گونهاى است كه مىتوان آن را با دامنهاى وسيع شرح و توضيح داد ، و مطلب دشوارى نيست ، و همهء مردم ، عرب و غير عرب ، متخصص و غير متخصص ، مىتوانند آن را يكسان درك كنند . زيرا ، اعجاز قرآن تنها به بلاغت اسلوبش باز نمىگردد .
بلكه قرآن يك معجزهء جاويدان است كه اعجازش فناپذير نيست ، و به اين امّت يا آن امّت اختصاص ندارد .
ما نيز به بعضى ديگر از جنبههاى اعجاز قرآن كه به شيوه و ساختار بلاغى آن مربوط نمىشود ، در بحثهاى پيشين خود در علوم قرآن اشاره كردهايم . « 1 »
شبههء مستشرقان پيرامون مسألهء وحى و گفتگو دربارهء آن
دشمنان اسلام ، از جاهليان قديم تا مستشرقان به شبهات فراوانى پيرامون وحى قرآنى پرداختهاند . بيشتر اين شبهات تأكيد دارند كه وحى قرآنى با آسمان مرتبط نيست ، و از درون يك انسان به نام محمّد صلّى اللّه عليه و آله جوشيده است .
قرآن كريم به بعضى از اين شبهات در مواضع مختلف اشاره كرده است . « 2 » خاور شناسان
هامش
( 1 ) برنامهء سال اوّل از « محاضرات علوم قرآنى » ، دانشكده اصول الدين ؛ و بخش دوم از اين كتاب ؛ براى شبهات و پاسخهاى آنها در اين مبحث به طور عمده بر بحث آيت الله خويى قدّس سرّه در كتاب البيان فى تفسير القرآن تكيه كردهايم .
( 2 ) از جمله : انبياء ، 21 ؛ دخان ، 141 ؛ فرقان ، 5 ؛ نحل ، 103 ؛ و . . .