فِي أَدْنَى الْأَرْضِ ، وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ . فِي بِضْعِ سِنِينَ . . .
« 1 » .
اين پيشگويى را قرآن ، درست به دنبال شكست هولناك روميان از پارسيان ، و پيروزى چشمگير پارسيان بر آنان ، اعلام كرد . در حالى كه مشركان از اين پيروزى سخت شادمان شده بودند . زيرا ، آن را پيروزى شرك و بتپرستى بر اديان آسمانى مىديدند ، نظر به اين كه پارسيانى كه پيروز شده بودند ، تابع اديان مسيحى اما روميان مسيحى بودند . آيات قرآن ، نازل شد و بر پيروزى روميان در آيندهء نزديك تأكيد كرد . آيا كتابى كه از سوى خداوند متعال نازل نشده باشد ، مىتواند اين چنين بر يك خبر غيبى مربوط به آيندهء نزديك تأكيد كند ، و مقبوليت آتى و پايگاه اجتماعى سرنوشت خود را به غيب نامعلوم بسپارد ، آن هم در شرايطى كه اگر در اين پيشگويى دروغ از آب درآيد ، آيا آيندهء خود را با رسوايى تهديد نكرده است ؟
اين چنين مشاهده مىكنيم كه قرآن در گذشته و آينده با تكيه به احاطهء غيبىاش ، يكسان تحدّى مىكند ، و در نهايت اطمينان و اعتماد سخن مىگويد ، و در آنچه مىگويد هيچ ترديدى به خود راه نمىدهد . اين چيزى است كه هيچ انسانى يا هيچ كتاب انسانى ، مطابق قوانين طبيعى ، از عهدهء آن برنمىآيد .
ادلّهء ديگرى نيز بر اعجاز قرآن مىتوان يافت ، كه در صدر همهء آنها ، مطلبى است كه ما در مبحث « هدف نزول قرآن » اشاره كردهايم ، آن دگرگونى عظيمى كه قرآن در امّت عرب پديد آورد ، آن هم در مدّت زمانى كه همچنان تا به امروز ، پيشتاز است .
شبهاتى پيرامون اعجاز قرآن ، همراه با پاسخ آنها
نظر به اهميت اين بحث ، و آرمانهاى بزرگى كه اعجاز قرآن كريم دارد ، از سوى خاورشناسان و مبشّران مسيحى ، شبهههاى فراوانى القا شده است . ما در مبحث « اعجاز قرآن » دلايلى را كه مىتوان از آنها نتيجه گرفت كه قرآن كريم يك دستاورد بشرى نبوده ، و بىشك ، وحى الهى است ، بازشناختيم . در اين مجموعه دلايل اعجاز قرآن ، براى رسيدن به نتيجهاى كه ياد شد ، هيچ گاه بر اعجاز بلاغى قرآن كريم تكيه نكرديم . در حالى كه روش
هامش
( 1 ) روم / 2 - 4