در باب نصاب غلّات اربعه ، نوعا اگر محاسبه وكيل و وزن ننمايد ، نمىتواند بفهمد كه غلّهاش به حدّ نصاب رسيده است يا نه ، و حال آنكه كثيرا ما ممكن است در واقع به حدّ نصاب باشد كه در نتيجه فحص لازم است ، و لكن در مثل نصاب انعام ثلاثه غالبا وضعش معلوم است ، نيازى به فحص نمىباشد .
حاصل مطلب در « و من هنا يمكن ان يقال . . . » چيست ؟
اين است كه : شايد مثال حج و استطاعت نيز كه در سخنان ميرزاى قمى بود از همين قبيل باشد ، چرا كه اطلاع و آگاهى از اينكه مستطيع شد ، يا نه غالبا نيازمند محاسبه دقيق اموال است ، و لذا :
اگر محاسبه را ترك كرده ، اصل برائت را جارى كند ، مستلزم تأخير حج از اوّلين سال استطاعت خواهد بود ، و حال آنكه حج واجب فورى است و تأخير آن جايز نيست .
حاصل اينكه غالبا بدون محاسبه استطاعت حاصل نمىشود و لذا مثال محقق قمى هم قابل اشكال است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 190
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٩٠