بداشتن « 1 » از آنچه [ ترا ] نهى كردهاند .
از ابو عبد اللّه خفيف پرسيدند كه عبوديّت كى درست شود گفت چون بنده همگى خود را به حق تسليم كند و باز آن بر بلاء او صبر كند « 2 » .
ابن مسروق گويد كه از سهل عبد اللّه شنيدم كه تعبّد درست نشود كسى را ، تا از چهار چيز جزع نكند « 3 » ، از گرسنگى و برهنگى و درويشى و خوارى .
[ و گفتهاند عبوديّت آن بود كه همگى خويش به دو تسليم كنى و همگى كار خويش ازو بينى ] .
و گويند از علامات عبوديّت ترك تدبير بود و ديدن تقدير .
ذو النّون گويد كه عبوديّت آن بود كه در همه حال بندهء او باشى « 4 » چنانك او خداوند تو است در همه احوال « 5 » .
جريرى گويد بندگان نعمت بسياراند و بندگان منعم اندكىاند « 6 » .
از استاد ابو على شنيدم كه گفت [ بندهء آنى كه در بند آنى اگر در بند نفسى « 7 » ] بندهء نفسى « 8 » و اگر در بند دنيائى بندهء دنيائى . قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه
هامش
( 1 ) - مب : و مفارقت كردن .
( 2 ) - مب : كى درست آيد گفت آنگه كى همه كارهاء خويش با خداى افكند و بازو صبر كند بر بلاء او . اصل : بمتن عربى نزديكتر است .
( 3 ) - مب : سهل بن عبد اللّه گويد تعبد درست نيايد از هيچكس تا از چهار چيز بىصبر نگردد .
متن عربى : لا يصح التعبد لاحد حتى لا يجزع من اربعة اشياء . تعبد هيچكس را درست نيايد مگر آنكه بر چهار چيز صبر كند و زارى نگيرد . اصل ، مب : مبهم بلكه غلط است .
( 4 ) - مب : آنست كه بندهء او باشى در همه حالها .
( 5 ) - مب : در همه حالها .
( 6 ) - مب : بندهء نعمتدهنده دشخوارند .
( 7 ) - مب : ندارد .
( 8 ) - مب : بندهء نفسى تو . ناقص است .