تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — صفحة 69

مساهمون:

ص٦٩

شرح حال مرحوم امين الدّوله حاجى محمد حسين خان ملقّب به نظام الدّوله معروف به صدر اصفهانى

امين الدوله حاجى محمد حسين خان ملقب به نظام الدوله پسر حاجى محمد - على و او پسر حاجى محمد رحيم است . اصلش از نيمه جهان اصفهان و وجودش مصداق تمام جهان بود . يكى از صدور بزرگ ايران است كه در عهد خاقان مغفور فتحعلى - شاه طاب ثراه بواسطهء كفايت شخصى و سخاوت فطرى و صداقت واقعى و نيك‌نفسى در حق جميع مردم به رتبهء صدارت رسيد . با آنكه او را تا آخر فضل و كمال و از اول جاه و جلالى نبود كه به اين واسطه مردم شيفته و فريفتهء او باشند ، ليكن همان نفس عصامى و بذل ساميش باعث بلندنامى او شد و همه كس از وضيع و شريف و قوى و ضعيف از روى رغبت و اختيار به اطاعت و تسليم به او افتخار داشتند و ذات نيك و نيت خوب او را وسيلهء نجات شمردند و در حيات و ممات او جز تمجيد چيزى دربارهء او شنيده نشده است . پدر او حاجى محمد على و جدش حاجى محمد رحيم مباشر شهر بوده‌اند ، جنس ديوانى اصفهان را آنها از محل گرفته به ارباب حواله مىداده‌اند . حكامى كه از جانب زنديه به اصفهان مىآمده‌اند ، حاجى محمد على و حاجى محمد - رحيم در عهد آنها مباشر بوده‌اند و قرآن خط آقا محسن را حاجى محمد رحيم وقف كرده است كه الان در خانوادهء مرحوم صدر است و هزار تومان قيمت دارد و خود حاجى محمد حسين خان هم در بدايت امر مباشر اصفهان بوده است ، وقتى باقىدار ديوان شده هرچه داشت حاكم اصفهان از او بگرفت و باز قدرى ديگر باقى داشت كه حاكم از او به سختى مطالبه كرده بود وى مهلت سه روزه گرفته كه آن باقى