و مقصود از دل شاد الف است كه يك عدد اضافه باعداد مصرع ثانى مىشود و با تاريخ بنا كه هزار و دويست و هشتاد و چهار هجرى است مطابق ميگردد .
سنهء هزار و دويست و هشتاد و هفت كه شاهنشاه ايران به زيارت عتبات عاليات مشرف شدند نظم كليهء امور ايران را بمستوفى الممالك سپردند و پس از مراجعت از عتبات حاجى ميرزا حسينخان مشير الدوله سفير كبير ايران مقيم اسلامبول را كه بعتبات آمده بود بدار الخلافه طهران آوردند چون در او كفايت و لياقتى مشاهده فرمودند او را وزارت عدليه و وظايف و اوقاف دادند و متدرجا برتبه سپهسالارى رسيد و اينواقعه چند روز بعد از ورود موكب همايون از عتبات بطهران بود و حاجى ميرزا حسينخان در كار مستوفى الممالك سعايت و تخريب مىكرد لهذا حكم شد كه او از دار الخلافه بآشتيان برود و توقف كند اما ايندفعه محترما او را روانه داشتند و در نمرهء روزنامه دولتى مسمى بايران در آنسال نوشته شد كه مستوفى - الممالك بواسطهء كهولت و كبر سن از خدمات خود استعفا داده بآشتيان رفت و ادارهء روزنامجات در همان سال به اين بنده راجع شد و از جانب دولت بانجام اين خدمت پرداختم اسم سابق روزنامه را تغيير داده مسمى بايران شد و آن نمرهء اول روزنامهاى بود كه باهتمام اين بنده مؤلف بحليهء طبع رسيد .
سنهء هزار و دويست و نود كه بندگان اعليحضرت شاهنشاهى روحنافداه از سفر اول فرنگستان مراجعت ميفرمودند بعد از خلع حاجى ميرزا حسينخان از صدارت بورود قزوين مستوفى الممالك را كه تا آنگاه از خدمات بكناره بود احضار فرمودند كه بورود موكب همايون بطهران او حاضر حضرت و چاكر خدمت باشد لهذا وى در سلخ رجب المرجب همين سنه وارد دار الخلافه گرديد و مورد مراحم ملوكانه شد و باز بمنصب مستوفى الممالكى و حواله و اطلاق ماليات و انجام محاسبات ارتقاء جست .
سنهء هزار و دويست و نود و يك وزراى سته دربار اعظم برقرار شد جناب مستوفى الممالك اول شخص بود و اسامى وزراى مختار از اينقرار است :
ميرزا يوسف مستوفى الممالك و حاجى ميرزا حسينخان مشير الدوله و عليقلى - ميرزاى اعتضاد السلطنه وزير علوم و نواب عماد الدوله وزير عدليه و محمد رحيم خان
صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — صفحة 286
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص٢٨٦