ميرزا تقى خان اتابك اعظم بود ميرزا حسينخان در وزارت خارجه بستگى مختصرى داشت و روزگارش بتنگى ميگذشت از آنكه چون پدرش وفات كرد صد هزار تومان قرض باقى گذاشت به او گفتند وصيتى كن ، گفت : چه وصيت كنم كه صد هزار تومان قرض دارم و اولاد خود را با دست خالى درينجهان ميگذارم آنها را به خداوند سپردم كه در كفالت آنها هرچه خواهد بجا آورد . بهرحال اين بگفت و بديگر جهان رفت و اولاد او به سختى مىگذرانيدند ميرزا حسينخان را در اين سنه به كار پردازى امور تجارت رعاياى ايران در بمبئى فرستادند و او به سختى بسيج راهى ديده و بمقر مأموريت خود شتافت و از انجام خدمات آنجا نيكو برآمد .
از خوشبختيهاى ميرزا حسينخان آنست كه در ايام توقف و مأموريت خود در بمبئى مردن يكى از تجار معتبر معروف بحاجى هاشم نمازى بود كه اصلا شيرازى و در بمبئى اقامت داشت و وارثى از آن تاجر نماند از قرار مشهور ميرزا حسينخان يك كرور روپيهء او را تصرف نمود و نيز در بمبئى رسم اسبدوانى معمول است و درين اسبدوانى هركس با يكديگر گروبندى دارد و در يكى از گروبنديها صد هزار روپيه عايد او شد و اين قضايا را ميرزا تقى خان اتابك اعظم در طهران شنيده قصدش اين بود كه پس از مراجعت ميرزا حسينخان از بمبئى او را تنبيه كند لكن او وقتى بطهران آمد كه ميرزا تقى خان از ميدان صدارت و حيات بيرون رفته بود .
اما ميرزا تقى خان را دربارهء ميرزا حسينخان يك نظر خوب و يك حسن عقيدهاى بود و هميشه ميگفت كه اين پسر ميرزا نبى خان وقتى صدر اعظم ايران خواهد شد .
سنهء هزار و دويست و هفتاد و يك در عهد صدارت ميرزا آقا خان نورى ميرزا حسينخان بمنصب جنرال قنسولى به مأموريت تفليس سرافراز شد و چند سالى در آنجا ماند در ايام جنرال قنسولى ميرزا حسينخان در تفليس نزاع روس و عثمانى درگرفت و در سمت گرجستان و قفقاز قحطى سختى بروز كرد ميرزا صادق قائم مقام ( امين الدوله ) كه پيشكار تبريز بود بشرح مكاتبات همدست شد و گندم آذربايجان
صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — صفحة 263
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص٢٦٣