تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — صفحة 240

مساهمون:

ص٢٤٠
ميرزا صادق قائم مقام پيشكار مستقل آذربايجان كه دعوى صدارت داشت و بعدها تا بيكدرجه‌اى هم به مقصد خود رسيد با ميرزا آقا خان صدر اعظم ضديت كلى داشت و هر روز اسباب‌چينى نمود و دربارهء صدر اعظم عرايض غريبه بحضور همايونى فرستاد ميرزا آقا خان چون اينمطلب را دانست تحريك كرد كه اهل آذربايجان بميرزا صادق قائم مقام شورش كردند ولى بجانش دست نيافتند و او نجات يافت . اينمطلب را هم ضميمهء مطالب سابق كرد و عريضه بحضور همايونى نگار داد و دوازده ايراد بزرگ و خيانت دولتى براى ميرزا آقا خان صدر اعظم ثابت كرد و ملتزم شد كه آنها را مدلل كند . چون اين عريضه به لحاظ همايونى رسيد نهايت تغير دست داد و از خارج و داخل مواضعهء ميرزا آقا خان صدر اعظم را با دولت انگليس در باب بوشهر و هرات گوشزد سمع مبارك همايونى نمودند . لهذا بموجب دستخط مبارك جناب صدر اعظم از صدارت عظمى و نظام الملك و وزير لشكر از مناصب خودشان معزول شدند و عزل جماعت نورى در بيستم شهر محرم الحرام هزار و دويست و هفتاد و پنج هجرى واقع شد و از آن پس شش وزارتخانه مستقل در دولت برقرار كردند كه ميرزا صادق قائم مقام وزير اول و ملقب بامين الدوله شد و وزارت داخله كه تصرف در جميع امور است بعهدهء او مفوض آمد از وزارت داخله هم معزول شده آنمرد با آن كفايت و غيورى و تشخص آخر الامر ملعبه و مضحكه گشته از اين گونه مداخلات دولتى خلعش كردند و داستان و حكايات كيفيات و گزارش او بسى طويل است كه شرح جداگانه خواهد . حاصل آنكه ميرزا آقا خان صدر اعظم معزول شد و سواد دستخط مبارك همايونى كه به او شرف صدور يافته است درينجا نگارش مىشود : « جناب صدر اعظم ! چون شما امورات دولتى را بعهدهء خود گرفتيد واحدى را شريك و سهيم خود قرار نميداديد ، معلوم شد كه قوه يك شخص شما از عهدهء جميع خدمات ما برنيامد و درين بين خبطها و خطاها اتفاق افتاد و كم‌كم امورات دولت معوق ماند و شما البته در دولتخواهى راضى نميشويد كه ما در اينحالت مجبور باشيم