در زمان ملاقات امپراطور آن پادشاه بزرگ محض تفقد و مهربانى بهمرهان حضرت ولايت عهد از محمد خان امير نظام شرح حالت و خدمت ميرزا تقى خان را پرسيد . محمد خان عرض كرد كه از پيش مستوفى نظام بوده و اينك وزير نظام است و اين همان كس است كه در پطرزبورغ هنگام سفارت خسرو ميرزا تقبيل حضرت امپراطور كرده است ، امپراطور فرمود : « شكر خداوند را كه رفيق خود را ديگرباره ديدار كردم » و از او مخصوصا احوالپرسى كردند و بعد از آمدن به منزل امپراطور از براى هريك هديهء فرستاد و به جهت ميرزا تقى خان وزير نظام انفيهدان مرصعى روانه داشت اين سفر در عهد صدارت حاجى ميرزا آقاسى شخص اول واقع شد .
سنهء هزار و دويست و شصت هجرى ميرزا تقى خان وزير نظام را به جهت اختلاف مواقع سرحدى و اصلاح دولتين عليتين بسفارت دولت عثمانى فرستادند و قرار دادند كه با سفرا و وكلاى دولت روس و انگليس و عثمانى در ارزنة الروم جمع شوند كه بتصديق يكديگر قرارى در اين كار بدهند ، هيجده مجلس منعقد يافت و وزير نظام با دويست نفر همراهان بارزنة الروم رفت بواسطه هرزگى يكى از نوكرهاى اهل شهر آشوب كرده بسفارتخانه ريختند و هنگامهء برپا شد و آخر بخير گذشت و ميرزا تقى خان در آن شورش عثمانيان خيلى رشادت كرد و ضمنا كفايت بخرج داد شرح اين شورش و صورت عهدنامه اين سفارت در تواريخ ضبط است و سه سال سفر وزير نظام به طول انجاميد و درين هنگام ميرزا تقى خان از دولت ايران نشان شير و خورشيد و رتبه سرتيپى داشت « 1 » .
هامش
( 1 ) - گزارش محرمانهء شمارهء 21 مورخه 19 ژويه 1845 م . كلنل ويليامز نمايندهء دولت انگليس در كميسيون سرحدى ارزنة الروم بعنوان كلنل شل سفير دولت انگليس در طهران :
« عالى جنابا ، با نهايت تأثر بوسيله چاپار سريع السير ، گزارش مشروح حوادث تأثر - انگيز امروز را كه منجر به هتك ناموس و تجاوز به حقوق سفير فوق العادهء دولت ايران و قتل ميرزا حسن منشى مخصوص و يكى از ملازمان او گرديد به عرض جنابعالى مىرسانم . -