سنهء هزار و دويست و پنجاه و هفت ، بتصويب و امضاء حاجى ميرزا آقاسى ، عهد نامهء فيما بين دولت ايران و بلژيك بسته شد و نيز در زمان حاجى عهدنامهء تجارتى جديدى فيما بين دولت ايران و انگليس انعقاد يافت .
صورت معاهدات در منتظم ناصرى و ناسخ التواريخ ضبط است . « 1 »
سنهء هزار و دويست و پنجاه و هشت ، عهدنامهء در عهد صدارت حاجى ميرزا آقاسى بين دولت ايران و اسپانيا انعقاد يافت و اينعهدنامه بتوسط ميرزا جعفر خان مشير الدوله در اسلامبول با سفير اسپانيا بسته شد . « 2 »
سنهء هزار و دويست و شصت و يك ، بساط عروسى اعليحضرت اقدس همايون ناصر الدين شاه روحنافداه را كه در آنوقت ولايت عهد داشت به حكم شاهنشاه غازى در باغ نگارستان فراهم آرند و هوا بشدت گرم بود ، لهذا شاهنشاه غازى بحاجى ميرزا آقاسى كه او را مستجاب الدعوه شناخته بودند ، دستخط كردند كه از خداوند خواستار باش تا اين هواى قلب الاسد سرد شود تا بتوانيم در طهران امر عروسى را بپايان بريم ، حاجى جواب دادند كه انشاء اللّه چنين خواهد بود ، از قضا از ابتداى عروسى تا انتها كه هفت شبانهروز بود چنان باد سردى وزيد و هواى طهران خنك شد كه مردم متأذى شدند و محتاج به آتش گشتند ، اين قضيه را همه كس اذعان دارد و نقل مىكند .
از اين قبيل كارها از حاجى زياد ديده و شنيده شده است ، چنانچه از مرحوم ميرزا
هامش
( 1 ) - براى استحضار از متن عهدنامهها مراجعه شود به مرات البلدان ، ج اول و روضة - الصفا و ناسخ التواريخ و ساير تواريخ عهد قاجار .
لازم به تذكر است كه متأسفانه در نقل عهدنامهء بين ايران و بلژيك اشتباهى عجيب رخ داده و عينا در تمام تواريخ آن عهد كه متن عهدنامه را نقل كردهاند ، بدون استثنا تكرار شده و آن اين است كه نام نمايندهء بلژيك را به غلط به صورت زير درج نمودهاند :
« اعليحضرت پادشاه بلژيكا از قرار دستخط همايون و امضانامهء جداگانه جناب ( برون فرانواجان وزير بحر ) وزير مختار دولت تهيهء بلژيكا مقيم اسلامبول . . . »
در صورتى كه با مراجعه به اسناد بايگانى شده در وزارت امور خارجه بلژيك نام صحيح وزير مختار بشرح زير است : « بارون فرانسوا ژان دزيره بهر »Baron Francois Jean Desire Behr( 2 ) - مراجعه شود به كتاب ( مرآت البلدان ، ج 1 ) ص 583