بيست و پنجم - ابو عبد اللّه حسن بن ابى الاسعد هبة الرّحمن ، از محدّثين كه بنيابت پدرش يك چند خطيب نيشابور بود ، او از پدرش و از ابو بكر عبد الغفّار بن محمّد بن حسين شيروى ( منسوب به جدّش شيرويه ، متوفّى 510 ) سماع حديث داشت و از شيوخ سمعانى است ، متولّد ظاهرا حدود سال 510 و مقتول به شكنجهء غز شوّال سال 549 در نيشابور .
آثار و مؤلّفات قشيرى
چنان كه از اين مقدّمات بدست مىآيد قشيرى اكثر عمر خود را به افاده و استفاده و تربيت خاندان خويش مصروف داشته و داراى تأليفات و منشآت بوده و شعر هم مىگفته ولى از مكتوبات او جز چند نمونه در « تبيين كذب المفترى » و « طبقات الشافعية » از سبكى چيزى بدست نياوردهام و از اشعارش نيز چند قطعه پيشتر نيافتهام امّا مؤلّفات وى به گفتهء سبكى عبارت است از : تفسير كبير كه آن را پيش از سال 410 تأليف نموده است ، التّحبير فى التذكير ، آداب الصوفيّة ، لطائف الاشارات ، الجواهر ، عيون الاجوبة فى اصول الأسئلة ( كه نام آن را سمعانى بدينگونه ياد مىكند : عيون الاجوبة فى فنون الأسئلة و ما در ضمن ترجمهء حال هبة الرّحمن نقل كرديم ) كتاب المناجاة ، نكت اولى النهى ، نحو القلوب كبير ، نحو القلوب ( كتاب ديگر ، ظاهرا هر دو يك كتاب است ) احكام السّماع ، الاربعين ، الرسالة .
ابن عساكر در تبيين كذب المفترى ( ص 323 ) منظومهاى در اعتقاد به دو نسبت مىدهد كه آغازش چنين است :
به حمد اللّه افتتح المقالا * و قد جلّت اياديه تعالى
كه قطعا در بيان عقايد اشعريّه و تأييد آنها بوده است .
از آثار قشيرى كتب ذيل را ديدهام :
1 - نحو القلوب ، كتابيست مختصر در ذكر قواعد نحو عربى و تطبيق آنها بر نكات عرفانى بعبارتى مليح و شيوا و مختصر كه گاهى بمناسبت ، اشعارى نيز آورده