( 908 ق ) در چشم شاه ايران در مظانّ اتّهام بود . اين اتّهام با وصلت خويشاوندى اين دو ، كه مراد بيگ دختر علاء الدّوله را به زنى گرفته بود ، و اخبارى كه از آنان در جمعآورى لشكر و تجهيزات ، به گوش شاه مىرسيد ، سبب شد تا شاه اسماعيل خود را آمادهء نبرد با علاء الدّوله كند و پيش از آنكه دشمن قوى شود ، بر سرش بكوبد . از سوى ديگر ، نامههايى كه از شيعيان ديار بكر براى استمداد از شاه قدرتمند مىرسيد ، انگيزهء مذهبى شاه را بيشتر بر حمله برمىانگيخت 100 .
شاه ابتدا ايلچى خود ، اوغلان امت چاوشلو ، را به نزد علاء الدّوله فرستاد و از وى خواست تا تسليم و مطيع شود . امّا علاء الدّوله به دعوت شاه اسماعيل اعتنايى نكرد و ايلچى شاه را زندانى كرد 101 . شاه پس از تجهيز سپاه ، در اوايل سال 913 ق به سمت ارزنجان حركت كرد . علاء الدّوله نيز از ارزنجان به سمت قلعهء البستان گريخت .
شاه اسماعيل براى كوتاه كردن مسير ، و شايد نشان دادن قدرت خود ، وارد خاك عثمانى شد و با نهايت احترام به اهالى آن ديار از خاك عثمانى عبور كرد 102 . علاء الدّوله البستان را امن نديد و به كوه درنا رفت . شاه پس از ورود به البستان با نيروهاى باقىمانده وارد معركه شد و سپاه علاء الدّوله را شكست داد . او غنايم بسيارى در البستان نصيب خود كرد و دستور داد تا انبارهاى گندم را بسوزانند 103 . در اين ميان نيز فرزند علاء الدّوله ، قاسم بيگ معروف به ساروقپلان 104 ، با شجاعت تمام به سپاه حسين بيگ لله و ابدال على دده ، از فرماندهان قزلباش ، حمله برد و 300 نفر از نيروهايشان را تار و مار كرد 105 .
شاه اسماعيل به سبب دشوارى تسخير قلعهء درنا از رويارويى با علاء الدّوله دست كشيد و به ديار بكر رفت 106 . حاكم ديار بكر ، امير بيگ موصولو ، از شاه پذيرايى كرد و شاه منصب مهردارى را به او سپرد و حكومت ديار بكر را به محمّد بيگ استاجلو واگذار كرد 107 . شاه پس از ديار بكر به خرپوت 108 ، اخلاط 109 و بدليس 110 حمله كرد ( 913 ق ) و آن نواحى را تحت قدرت خود گرفت . شاه پس از فتح اين نواحى به خوى رفت .
علاء الدّوله پس از رفتن شاه اسماعيل به آذربايجان ، به طمع كسب مجدّد قدرت و سرزمينهاى از دست داده ، در دو نوبت با خان محمّد استاجلو ، حاكم منصوب شاه اسماعيل در ديار بكر ، جنگ كرد . نبرد نخست وى ارسال نيروهاى كمكى به قايتمش بيگ ، حاكم آمد 111 ، بود كه دو فرزندش قاسم بيگ و اردوانه بيگ را با سپاهى همراه وى كرد . در اين نبرد خان محمّد پيروز شد و دو فرزند علاء الدّوله كشته شدند . قايتمش نيز
شاه اسماعيل نامه ( فارسى ) — صفحة 77
مساهمون: قاسمى حسينى گنابادى
ص٧٧