شعب مدرسه رشديه در تبريز
شادروان عمويم دكتر على رشديه ، بدوران جوانى در تبريز بنام رشديه مدرسهيى داشت كه از مدارس ممتاز آن شهر بود ، و كمكم اولين مدرسه تبريز شد . عموى شادروانم بفكر تحصيل طب افتاده ، به تهران مىآيد و مدرسه را به آقاى رضا قلى خان ناظم مدرسه كه جوانى جدى و لايق بود ميفروشد . او هم از معروفيت اسم رشديه استفاده كرده ، مدرسه را به همان اسم اداره مىكند . مدرسه چنان كه نيكنام بود به نيكنامى ادامه يافت و اسباب افتخار بود .
اوقاتيكه موضوع سجل احوال ميان آمد ، اين رفيق بىالتفات پيشدستى كرده خود و خانوادهاش را بنام رشديه شناسنامه ميگيرد . به اين خطا قناعت نكرده ، اقوام ما كه ميخواهند به اين نام شناسنامه بگيرند او موافقت نميكند . نام خانوادگى آقاى رضا قلى خان قبلا احمدى بود ، آنها رشدى ميشوند . بىلطفيهاى بعدى را ذكر نميكنم .
حقيقة غصب اسم كمال بىلطفى است ، آن هم اسمى كه پيش از تولد ايشان مسمى داشته ، و معروفيت كشورى پيدا كرده بود ، و كمتر كسى از خواص پيدا مىشود كه حاج ميرزا حسن رشديه را نشناسد و او را اولين موسس مدارس ملى نداند . آيا اين سرقت رواست ؟
هزاران هزار شكر كه خانواده خوشسابقه ارجمندى هستند و در عين حال خدمتگذار فرهنگ نيز ميباشند .
ايروان
بوسيله عموى شادروانم حاج آخوند ، در ايروان مدرسه رشديه تاسيس و تا انقلاب اكتبر بوده است . حالا نميدانم .
باكو
در باكو بوسيله يكى از شاگردان مدرسه رشديه و تحت توجه و نظارت طالب اف