كرمان بعهد او پر و بال عمارت بگسترد و با خراسان و عراق لاف مباهات خضرت و نضارت زد . رعيت در روزگار عدل او طعم سلامت و لذّت عافيت در كام جان ديدند و ارباب عمايم در كسب علوم و تحصيل هنر شروع كردند .
از اطراف و اكناف آفاق طبقات علماء روى بوى نهادند ، و قوافل روم و خراسان و عراق - بل تمامى آفاق - ممرّ خويش بهندوستان و حبشه و زنگبار و چين و دريا باز سواحل كرمان افكندند ، و عمارت ربض شهر ، كه در عهد عمّش تورانشاه عادل بنياد شده بود ، متصل ديههاى حومه شد ، و غرباء شرق و غرب آن را از جهت لطف هوا و عذوبت آب و عموم عدل و امنيت و شمول خصب و جمعيت وطن خويش ساختند .
و بر قاعدهء اسلاف ، شحنهء ملك ارسلانشاه در عمّان بود ، و ملك فارس بگرفت و چاولى سقابو « 1 » را مقهور كرد .
در آخر عهد او در يزد ميان او و علاء الدوله اشجار مشاجرت ببار آمد « 2 » و امير على بن فرامرز ، التجا باز حضرت كرمان كرده التماس مصاهرت نمود ؛ « 3 » و يزد به دو داد و امير محمد بن كى ارسلان را بشحنگى يزد فرستادند .
دختر سلطان محمد بن ملكشاه را بخواست « 4 » و به عظمى تمام او را از عراق بكرمان آورد . و در بلاد كرمان بقاع خير بنا نهاد از مدارس و رباطات .
هامش
( 1 ) - چاولى ، اتابك چاولى حاكم شيراز و امير الامراء سلاطين سلجوقى بوده است . چاولى در تركى به معنى « باز » مرغ شكارى معروف است . توضيح اين واقعه در اضافات آخر كتاب خواهد آمد .
( 2 ) - ابو جعفر كاليجار ، از امراى آل بويه در اصفهان بود ، پس از وفات او پسرش ابو منصور علاء الدوله فرامرز جانشين پدر شد ( 433 ) و طغرل سلجوقى حكومت يزد را به اين علاء الدوله فرامرز داد ، على بن فرامرز پسر او كه داماد سلطان سنجر هم بود اغلب در خراسان سكونت داشت . ( تاريخ جعفرى يزد مصحح ايرج افشار ص 19 و 20 )
( 3 ) - على بن فرامرز بن علاء الدوله بعد از پدر بحكومت يزد و توابع اشتغال داشت و در سنهء تسع و ستين و اربعمائه ( 469 ) ارسلان خاتون دختر چغر بيك عم سلطان ملكشاه را كه سابق در حبالهء القائم بامر اللّه عباسى بود بخواست و خاتون مذكوره بغايت فاضلهاى فيلسوف بوده ، در سنهء ست و ثلاثين و خمسمائه ( 536 ) كشته شد ( جهانآرا ) .
( 4 ) - مقصود ارسلان شاه است كه دختر سلطان محمد را گرفته بود .