در شهر جمادى الاول سنهء 1025 كه رافم اين صحيفه ، محمد ابراهيم ، بعد از فوز بسعادت زيارت حضرت امام الجن و الانس امام معصوم مرتضى على الرضا ، عليه و على آبائه التحية و الثناء ، با منسوبان و فرزندان بوسيلهء فوت خالهء مرحومهام و پرسش پسر خاله نور حقهء مردمى و مروت ، نور حديقهء سخاوت و فتوت ميرزا ابو الفتح سلّمه اللّه تعالى و ابقاه فى ظل اعليحضرت والد الماجد السلطان المطاع ملك جلال الدين و الدنيا ، خلّد ظلاله العالى ، بسيستان رفته قريب دو ماه در ملازمت تراب مستطاب ملك اسلام و مخدوم - زادگان عظام بسر برده بالحاح و التماس بسيار رخصت حاصل كرده متوجه مسكن و وطن بود ، آثار خيرات قاوردى را به رأى العين مشاهده نمود .
اگرچه از اميال قليلى بجا مانده اما منارهء دوگانه برجاست و در راهى كه از كرك جدا شده بجانب گشت « 1 » خبيص « 2 » ميرود رائيان « 3 » مىگويند كه يك دو منارهء كوچك هست و حقا كه چيزى فوق آنچه قاورد در بيابان كرك نموده مقدور بشر نيست كه به عمل آورد . هركه به نظر امعان در آثار آن ملك ملك نشان نگرد ساير اوضاع او را تفرّس مىتواند نمود .
انّ آثار نا تدّل علينا * فانظروا بعدنا الى الآثار
و از طرف يزد ، در ده فرسنگى يزد چاهى ساخت و مرد بنشاند و آن را الحال « چاه قاورد » ميگويند . و معتمدان با امانت و ديانت در ممالك بر كار كرد .
چهار حد « 4 » كرمان چنان شد كه گرگ و ميش باهم آب خوردى . و خصب و
هامش
( 1 ) - گشت ؟ چنين است در اصل و شايد هم دشت خبيص ؟ گشت در اصطلاح محلى معناى ميدانگاه و حوزه و حومه هم ميدهد .
( 2 ) - خبيص ، همان شهداد امروزى است كه در جنوب شرقى كرمان واقع شده و سرزمينى حاصلخيز و هوائى گرم دارد . محصول عمدهء آن مركبات خصوصا پرتقال بسيار شيرين و لطيف و پرآب و همچنين خرماست . اين ناحيه اغلب معرض تاخت و تاز اقوام بلوچ و همچنين مهاجمين خراسان بوده است .
( 3 ) - رائيان ، اصطلاح محلى است در كرمان براى كسانى كه بار و ميوه و امثال آن را بر خر نهاده خصوصا از شهداد و سيرچ به كرمان ميآيند ؛ امروز « رائيها » خوانده ميشوند .
ظ : از راه ، آنها كه از راه ميآيند ! رائى به معناى بيننده هم هست .
( 4 ) - ن . ل : چهار صد ( ؟ )