و الدّين محمد [ كه ] برادرش سلجوقشاه بن ارسلان شاه از او بگريخت و بعمان افتاد و آنجا مقام كرد ، شحنهء كرمان ديگر آنجا نشد .
فتح سيستان
قاورد شاه در اطراف كرمان محاربات نمود : از جمله در دربند سيستان پسرش اميرانشاه قريب ششماه با سجزيان محاربه نمود و حكيم ازرقى « 1 » ذكر آن مصاف ، در قصيدهء كه در مدح اميرانشاه بن قاورد گفته ، كرده و غير از اين قصيده قصايد غرّا در مدح اميرانشاه انشاء كرده .
و چون تمام ممالك كرمان قاورد را مسخر گشت چتر بر قاعدهء آل سلجوق ، كه نمودار تير و كمان بود ، هم بر آن هيئت مظلّه ساختند ، و بر سر مثالها نشانى هم بر مثال تير و كمان و كمانچه و بر زبر آن طغرى نام و القاب بساختند .
در راه سيستان و درّهء قاورد در چهار فرسنگى اسفه « 2 » دربندى ساخته ، درى از آهن در آويخت و مرد بنشاند . و از سر دره تا فهرج « 3 » بم كه بيست و چهار فرسخ است در هرسيصد گام ميلى به دو قامت آدمى - چنانچه در شب از پاى آن ميل ، ميل ديگرى مىتوان ديد - بنا نهاد تا خلايق و عباد اللّه در راه تفرقه و تشويش نكنند ، و در سر درهء كه ابتداى اميال از آنجاست خانى و حوض آب و حمام از آجر ساخته ، و دو مناره ما بين كرك و فهرج بنا كرده يك منارهء چهل گز ارتفاع و ديگرى بيست و پنج گز ارتفاع و در تحت هرمناره كاروانسرا و حوض « 4 » .
هامش
( 1 ) - ازرقى هروى ، ابو بكر زين الدين بن اسماعيل الوراق ، از شعراى زمان سلجوقيان ، قصايد او در مدح دو تن از شاهزادگان سلجوقى است : يكى شمس الدوله طغانشاه بن الب ارسلان ، و ديگرى اميرانشاه بن قاورد . وفات ازرقى ظاهرا قبل از سنهء 465 ه بوده است ( رجوع شود به چهار مقاله قزوينى ص 174 ببعد )
( 2 ) - اسفه از محال سيستان است و در تاريخ سيستان ( ص 25 ) به صورت سپه ضبط شده است .
( 3 ) - فهرج آباديى است در چهار فرسخى بمپور ( ر ك . سفرنامه فيروز ميرزا ص 32 )
( 4 ) - ميل قاوردى ، همان ميلهايى است كه هنوز هم بعضى باقى است و اشتباها به نام ميل نادرى خوانده مىشود ، و حال آنكه نادر شاه اصولا ازين بيابان نگذشته كه ميلى ساخته باشد و سبك و استيل بناى ميلها نيز به دوران سلجوقى مربوط مىشود . ر ، ك به حواشى تاريخ كرمان ص 84 و مقالهء مصحح اين كتاب تحت عنوان نادرنامه ، مجلهء راهنماى كتاب شماره 11 / 12 سال 1341 .