تخطي إلى المحتوى الرئيسي

در قلمروى خانان مغول ( فارسى ) — صفحة 75

مساهمون:

ص٧٥
افتخارات از نوع ديگر مرتبط با مسئوليتهاى سخت بودند و يا فقط حق رده‌هاى معينى از اميران بود : در حكومت شاه جهان ، ماهى مراتب « 1 » ، به عنوان برترين نشان افتخار رسم شد كه فقط به اميران بالاى 7000 ذات اعطا مىشد ؛ اين نشان از دو گلولهء آهنين و يك ماهى از طلا تشكيل مىشد كه در جلو امير حمل مىگرديد . علم « 2 » ، حق اميران 1000 ذات به بالا بود ؛ اگر كسى آن را دريافت مىداشت ، مجبور بود كه هنگام تسليم سجده كند . اميران 2000 ذات ( يا پس از آن 3000 ذات ) به بالا اين حق را داشتند كه دستهء موزيك نظامى در زمانهاى معين در منزلشان بنوازد ؛ با اين وصف بايد بشدت دقت مىشد كه طبل بزرگ زمانى كه فرمانروا در آن نزديكى بود به صدا در نمىآمد . غالبا قطعات زينتى جواهر نشانى اعطا مىشدند ؛ البته پدمه مرصع « 3 » ، گل نيلوفر آبى جواهر نشان خيلى به ندرت به كسى اهدا مىشد . سرپيچ يمانى « 4 » ، عمامه يمنى ، نيز به ندرت و در واقع به اميرانى از 3000 ذات به بالا اعطا مىشد . يك انگشترى ياقوت كبود با عنوان نقر شده ، جزو قطعات به ويژه ارزشمند بود . برعكس آنها خنجرهاى تشريفاتى و شمشيرهاى گران‌قيمت و علاوه بر آنها ، اسبهاى اصيل و فيلهاى شديدا مورد درخواست ، كرارا اعطا مىشدند . البته كسى كه حيوانى دريافت مىداشت ، مقدار معينى پول افسار ، بايد به سر مير آخور مىپرداخت ، رسمى كه جهانگير آن را برچيده است ( معلوم نيست براى چه مدتى ) . ولى دريافت چنين افتخاراتى اصولا چندان ساده نبود . برهمن چانداربهان « 5 » گزارش از روزهاى شاه جهان مىكند كه هركس كه شغلى ، ارتقايى ، يا تيولى دريافت مىداشت ، بايد چهار بار تسليم ، درود گفتن رسمى ، را بجا مىآورد . ابتدا جواهرات بر سرش قرار داده مىشدند . بازوبندها يا تسبيحها و لوازمى از اين قبيل به دست او داده يا به گردنش آويخته مىشدند و او سپس مجبور به تهنيت گفتن بود . اگر سلاحى دريافت مىداشت ، شمشير به گردنش آويخته و خنجر بر سرش نهاده و تيردان بر شانه‌اش افكنده مىشد . كمان و تفنگ نيز روى شانه‌اش قرار داده مىشدند ؛ اگر سپر يا تجهيزاتى دريافت مىداشت ، آنها را بر گردن يا روى شانه‌اش مىانداختند . ولى اگر اسب يا فيلى دريافت مىداشت چه مىشد ؟ در اين صورت انكوس « 6 » ، چنگك فيلبان يا زين و برگ اسب نيز روى شانه‌ها قرار داده مىشدند - و در هريك از موارد نام برده شده ، چهار تسليم الزامى
هامش
( 1 ) .mahi - imaratib .( 2 ) .alam .( 3 ) .Padma - imurassa .( 4 ) .Sarpech - iyamani .( 5 ) .ChandarBhan .( 6 ) .ankus .
در قلمروى خانان مغول ( فارسى ) — صفحة 75 | آنه مارى شيمل / فرامرز نجد سميعى