او مكان مقدس جديدى را پايهگذارى كرد ( آرامگاه سليم چيشتى ) ؛ همچنين يك مسجد رفيع و پر وسعت كه آنچنان بزرگ بود كه مىشد گفت بخشى از يك كوه است . چنين چيز مشابهى را در واقع نمىتوان براحتى در جهان مسكون ديد . بنا ظرف مدت پنج سال به اتمام رسيد و او محل را فتحپور ناميد و يك بازار ، يك دروازه ، و حمامهايى ساخت و بزرگان براى خود برجها و قصرهاى عظيم ساختند . مادهء تاريخ چنين بازگو مىشود :
« مشابه آن در هيچ كجا قابل مشاهده نيست » ( 975 / 1571 ) .
طرح اصلى آرامگاه همايون در دهلى
در حقيقت دروازهء عظيم فتح پورسيكرى به ارتفاع 54 متر بىنظير است ؛ وقتى به شهر نزديك مىشويم آن را از فاصلهء چندين كيلومترى مىبينيم . كتيبهء دروازه كه آن را مير معصوم نامى « 1 » مورخ ، خوشنويس ، و ديپلمات اكبر و جهانگير نوشته است به هر حال به سال 1603 زمانى كه مقر دربار فرمانروا ديگر در آنجا نبود ، تاريخگذارى شده است . جملهاى نقر شده در آنجا كه اسلام به حضرت مسيح نسبت مىدهد به فانى بودن همه چيز در دنيا اشاره مىكند : « دنيا پلى است ، از روى آن بگذر ، ولى روى آن خانه نساز ! » بين آگرا و فتح پورسيكرى خيابانى تجارى امتداد يافته است .
هامش
( 1 ) .MirMa › sumNami .