اكبر از حيواناتش به خوبى نگهدارى مىكرد ، ولى پسرش جهانگير ظاهرا فيلهايش را خيلى بيشتر دوست داشت ؛ چون او در دفتر خاطراتش گزارش مىكند كه شستوشوى فيلها در زمستان با آب سرد باعث تأسف او شده و بدينسبب به خدمتكارانش دستور داده است كه آب مخصوص شستوشوى را كه در مشكهاى چرمى بزرگ جلو حيوانات قرار داده شده است ، قبلا به خوبى گرم كنند . . .
مبارزهء فيلها سرگرمى محبوب فرمانروايان بود و مردم هنگامى كه حيوانات عظيم الجثه در ساحل رود راوى ، زير دژ لاهور با هم مىجنگيدند ، از فاصلهاى به خصوص آنها را تماشا مىكردند ، در حالى كه خانمهاى قصر فرمانروا از اتاقهاى خود مبارزه را زير نظر داشتند . ولى اجازهء برگزارى مبارزهء فيلها فقط حق فرمانروا بود و يك درگيرى بر سر مبارزهء فيلها بايد پايان كار اكبر را سرعت بخشيده باشد .
فيلها مىتوانستند به عنوان جلاد نيز به كار گرفته شوند . له شدن در زير دست و پاى آنان مجازاتى غالبا مقرر شده بود . ( 12 )
ولى عشق فرمانروايان مغول فقط به فيلهاى واقعى محدود نمىشد . كنار تعداد زيادى از ساختمانهاى عمومى نيز مجسمههاى عظيمى از فيلها ساخته شده است . در دورهء اكبر دو شاعر وقتى كه شعرهاى طولانى دربارهء امواج اقيانوس بدبختى سرودند كه به معنى فيلهاى هراسانگيز بود ، پاداش بسيار زيادى گرفتند . حيدرى تبريزى كه در سال 1593 درگذشت 2000 روپيه و يك اسب به عنوان پاداش براى شعرش دريافت كرد ، در حالى كه قاسم كاهى شاعرى پر تنوع و شوخ ( ف . 1580 ) براى شعرى با قافيهء فيل در همهء مفاهيم ممكن ( از جمله فيل در شطرنج ) حدود 500 روپيه پاداش گرفت - در هر حال فيلهاى زنده كه معمولا اهداى آنها به عنوان پاداشى سنگين نادر هم نبود ، در كار نبودند . ( 13 ) هنرهاى زيبا هم فيلها را پذيرفته بود - كندهكاريهاى ظريف عاج محبوب بودند و خوشنويسان اواخر دورهء مغول فيلى ساختند كه از متن سورهء 105 قرآن ، سورهء فيل شكل گرفته بود . تصاويرى كه از تركيب موجودات مختلف - انسانها ، حيوانات ، پرندگان يا اشباح - فيلهايى در شكل متفاوت مىسازند و از تخصص هنرمندان مغول است ، نبايد فراموش شوند . ( 14 )
البته اسبها در اسطبل مغولان نقش مهمى ايفا مىكردند : اكبر بايد مالك 12000 رأس اسب اصيل بوده باشد . اسبها در هند پرورش داده مىشدند و در واقع بهترين آنها از كوچ مىآمدند كه بخشى خون عربى داشتند . ولى گزيدهترين اسبهاى اصيل ، اسبهاى عراقى بودند كه آنها اصيلترين اسب عربى هستند . اسبهاى پيك قوى و بسيار سريع از ايالتهاى تركيه مىآمدند ، مىتوان گفت كه بالاى 75 درصد اسبها از خارج وارد شده بودند كه بخش بزرگى از آن از منطقهء تركيه بوده است . آنها هم نامهاى شاعرانهاى مثل سومر « 1 » ، طلايى رنگ ، لعل بىبها ، صبا رفتار ، كه مثل نسيم مىدود ، خوش خرام ، پادشاه پسند ، داشتند .
هامش
( 1 ) .Sumer .