راج « 1 » ، رئيس فيلهاى مخصوص ، من بوده است » . همين قيمت براى فيلهاى مخصوص رژهء داراشكوه پرداخت شده است .
البته فيلهاى ارزشمند باشكوه و جلال نگهدارى مىشدند . براى هريك از آنان پوششهايى از پشم و پنبه و تيركها و قلابهايى اختصاص داده شده بود . عرقگيرهايى غالبا از مخمل قرمز طلادوزى شده يا حتى زربفت و همچنين زنجيرها و بندهايى نقرهاى كه روى آنها اكثرا زينتهايى جواهرنشان نصب شده بودند ، حيوانات را تزيين مىكردند ، ولى بيشتر از همه زنگولههايى در اندازههاى مختلف وجود داشت .
روى پيشانى آنها گاهى از اوقات نوعى تور زربفت قرار داده مىشد و به عاجها ، پيشانى ، گردن ، دم گاو كوهى كوهاندار ( 8 ) ، مثل سبيلهايى عظيم آويخته بود . سر عاجها غالبا زده مىشد ، ولى دوباره به آرامى رشد مىكردند ؛ عاج كوتاه شده با حلقههاى فلزى احاطه مىشد كه براى تقويت و همچنين زينت مفيد بودند .
در مواقع خطر - از جمله عمليات جنگى - سر و بدن فيلها با زرهاى از آهن يا زرهاى از پولكهاى فلزى كه روى پارچهاى نصب شده بودند ، پوشيده مىشدند ؛ همچنين برخى از تصاوير ماسكهايى ( غالبا قرمز رنگ ) را با گوشهاى بلند عمود ( شبيه به گوش خرگوش ) نشان مىدهند كه حيوانات عظيم الجثه با آنها واقعا شيطانى به نظر مىرسيدند . قابل درك است كه فيلهاى مغولان در دومين جنگ بانىپات در سال 1565 به عنصر مهمى براى ترس تبديل شده بودند ! امكان داشت كه بر پيشانى حيوانى بسيار قوى صفحهاى كلفت از آهن محكم كنند و به خرطومش زنجيرهاى سنگين بياويزند ؛ در اين صورت حيوان مىتوانست به عنوان شكنندهء در دروازه مفيد واقع شود .
وقتى كه پارچههاى مورد استفادهء فيلها به عنوان « البسه » كهنه مىشدند ، خدمه آنها را دريافت مىداشتند و مىتوانستند از آنها چيز قابل استفادهاى بدوزند .
شكوفايى عظيم شكوه و جلال بيشتر از همه در مواقع استقبالهاى رسمى وجود داشت ، وقتى ميرزا سليمان از بستگان اكبر ، از بدخشان وارد فتح پورسيكرى شد ( 1575 ) ، به طورى كه بدائونى گزارش مىكند ، اكبر دستور داده بود كه حيوانات استفاده شده در مراسم كمتر از 5000 فيل نباشد ؛ در يك موقعيت ديگر بين هر دو فيل تزيين شده يك يوزپلنگ تجهيز شده به صورتى ارزشمند ، قرار داده شده بود . گاهى از اوقات پيشانى ، خرطوم ، و گوشهاى حيوانات را قرمز رنگآميزى مىكردند .
چنانچه شاهزادگان مغلوب يا سفراى خارجى فيلهايى را به عنوان پيشكش مىآوردند ، حيوانات غالبا نام جديدى دريافت مىداشتند . اينكه اكبر در اجمر ، درست در همان وقت كه نزديك آرامگاه معين الدين
هامش
( 1 ) .Gajraj .