روى پيشانى آويخته شده بود - تصويرى چهرهء شاه جهان را اينچنين نشان مىدهد .
جغه « 1 » ، يك نشان ديگر عمامه از طلا و جواهرات بود كه از روى نشان پردار ساخته شده بود و در بويژه دورههاى جهانگير و شاه جهان محبوبيت داشت . ( 8 ) در اين نشان غالبا مرواريد و زبرجد به كار برده مىشد . در جغههاى كمارزش از يك در كوهى با زيرسازى سبز رنگ به عنوان جايگزين زبرجد استفاده مىشده است . ولى زيباترين جغهء معروف ، مثل خيلى از قطعات ارزشمند ديگر ، جزو غنايمى بود كه نادر شاه در سال 1739 از دهلى با خود به ايران برد و از آن سهمى را به تزار روسيه هديه كرد : اين جغه از 29 الماس ، 47 ياقوت ، 39 زبرجد ، يك لعل ، و 3 در كوهى تشكيل يافته بود . . .
مينياتورها از زيورآلات خانمها هم اثرى خوب بهجا مىگذارند : گردنبندهاى مرواريد ، دست بندها ، انگشتريها ، بازوبندها ، و همچنين غالبا حلقههاى مچ پا در آنجا قابل مشاهده هستند ، با وجود اينكه نقاشها در واقع خودشان اجازهء ورود به محيط خانمها را نداشتهاند ، ولى مانوچى كه به عنوان پزشك ، كاملا به شاهزاده خانمها و اطرافيانشان نزديك بود ، از زيورآلاتى افسانهاى گزارش مىكند كه شاهزاده خانمها با غرور نشان او مىدادهاند . كوندن « 2 » ، گردنبندى كه سنگهاى آن غالبا در كوهى و همچنين كريستال ، و پايههاى آنها از طلا بود و امروزه هنوز هم معمول است ، جزو انواع زيورآلاتى بود كه در آن زمان ساخته مىشد . ( 9 )
ابو الفضل خستگىناپذير در آيين اكبرى « 3 » بهترين تصوير را از جواهرات دربار مغول عرضه مىدارد . او در آنجا جز به جز تعريف مىكند كه چگونه جواهرات بر اساس اندازه و ارزش حفظ مىشدند يا اينكه چگونه مرواريدها طبق ارزششان نظم داده مىشدند ، در حالى كه تعداد نخهاى باريك به كار برده شده با ارزش تقريبى مرواريد مناسبت داشت و در نتيجه امكان يافتن اندازهء صحيح بلافاصله وجود داشته است .
گرانبهاترين گروه از نخى با 20 مرواريد درشت مطلقا بىنقص كه هر دانهء آن 30 قطعه طلا يا بيشتر ارزش داشت ، تشكيل مىيافت . روى هر گردنبند مهر سلطنتى زده شده بود تا بدينوسيله اصالت آن تضمين شده باشد . اگر يك مرواريد ارزشمند جديد يا گردنبندى در اختيار فرمانروا قرار مىگرفت ، طبق ارزشش ردهبندى مىشد . ولى ابو الفضل نه فقط قيمت مرواريدها را مىدهد ، بلكه قيمت سوراخ كردن تكتك مرواريدها را در اندازههاى نظم داده شده ، گزارش كرده است .
الماسها در گلكندا ( دكن ) و گاه نيز در بيهار به دست آمدهاند و امر اللّه جوان ، پسر خان خانان عبد الرحيم ، زمانى كه معدن مهم الماسى را در گندوانا تسخير كرد ، پاداشى ويژه دريافت داشت . ثروت دكن
هامش
( 1 ) .jigha .( 2 ) .kundan .( 3 ) . آيين اكبرى ، فصل سوم .