تخطي إلى المحتوى الرئيسي

در قلمروى خانان مغول ( فارسى ) — صفحة 189

مساهمون:

ص١٨٩
آتشى برپا كنند ، در حالى كه دختر نمىتوانست با تغيير حالت چهره و يا حركتى راز را بر ملا كند . در ضمن داستان مشابهى دربارهء زيب النسأ ، برادرزاده‌اش ، تعريف مىشود كه چند سال پيش در يك فيلم تلويزيونى پرهيجان سوئدى نمايش داده شده است . ( 18 ) ولى جهان‌آرا با همهء تقدس و دانشش ظاهرا به جوانب راحت زندگى نيز بىميل نبوده است : مانوچى گزارش مىكند كه او شراب مخصوصش را مخلوط با گلاب مىنوشيده است و به مهمانانش مشروبات الكلى تعارف مىكرده است و براى پذيرايى ، ساقيهاى پرتقالى داشته است . وقتى كه او در سال 1681 درگذشت ، دستور داده بود تا او را در دهلى به خاك سپارند . بازديدكنندگان آرامگاه نظام الدين اوليا روحانى بزرگ چيشتى ، قبر سادهء آزاد او را با سنگ قبرى از مرمر مزين به خط زيباى نستعليق در ميان سنگ قبرهاى ساده در وسط حياط كوچك آرامگاه مىيابند . در حالى كه جهان‌آرا براى برادرش داراشكوه تلاش مىكرد ، خواهرش روشن‌آرا كه 3 سال از او كوچك‌تر بود ، از اورنگ زيب كه از نظر سنى از همه به او نزديك‌تر بود ، جانبدارى مىكرد . در حين بيمارى شاه جهان كه به بحران منتهى شد ، او مهر اورنگ زيب را در اختيار گرفت تا بدين وسيله اطمينان دهد كه اورنگ زيب فرمانها را مهر مىكند و بدين‌ترتيب به عنوان جانشين قانونى پدرش عمل مىكند . ولى فرمانرواى آينده براى اين دخالتها در كارش ارزشى قائل نبود . اگر به اشارات همواره پرهيجان مانوچى اعتماد شود ، روشن‌آرا تعدادى نوجوان را در منزلش مخفى كرده بود و پس از اينكه به آنها لباس زنانه مىپوشاند با هودج « 1 » ، كجاوه طلاكارى شده بر روى فيلش براى سوارى با آنها بيرون مىرفت . ولى او پس از به تخت نشستن اورنگ زيب كمى بيشتر از صحنه خارج شد . روشن آرا در سال 1671 درگذشت و قبر او در باغ دژ دهلى قرار دارد . ما ، در زيب النسأ دختر اورنگ زيب كه در سال 1639 به دنيا آمده است و ظاهرا به عمه‌اش جهان‌آرا به ويژه نزديك بوده است ، جنبهء روحى و روانى و نه خشونت عملى را باز مىيابيم . او نيز خود را وقف ادبيات و عرفان كرد و مثل عمه‌اش ازدواج نكرده باقى ماند . با وجود اينكه اشعار سروده با نام مستعار معروف به مخفى « 2 » از تمام ترديدها فارغ نيست ، ابيات لطيف حزن‌آورى كه به او نسبت داده مىشوند ، وزنهاى طنين‌دار معتبرى دارند .
اوه آبشار ، به خاطر چه كسى مىخواهى شكوه كنى ؟ * ابروان درهم مىكشى ، آيا كسى رنج مىكشد ؟ چه دردى اجازه داده است كه تو مثل من تمام طول
هامش
( 1 ) .howda .( 2 ) .Makhfi .