نهاد و در آن زمان اندكمايه تكسرى داشت تا بهمدان رسيدن چند جايگاه با اتابك جنگ كرده بود و مصاف داده با صد مرد بهمدان رسيد اتابك حشمى ساخته براثر او بفرستاد تا راه اصفهان نگاهدارد تا اتابك برسد سلطان اگرچه ناتوان بود جماعتى صواب ديدند تا اتابك برسد نرود و بعد از دو روز اتابك برسيد سلطان از سر ضرورت و مصلحت وقت رسم استقبال تمهيد نمود حالى كه باتابك رسيد از گرد راه سلطان را فروگرفتند در رمضان ست و ثمانين - و خمسمائه - و بعد از دو روز او را و ملكشاه پسرش را بآذربايجان فرستاد بقلعهء كهران در ولاية حبال بر كنار آب ارس موازى كران « 1 » و ابراهيمآباد و اتابك را جملهء بلاد عراق مستخلص گشت و بر جلوس او بسلطنت قرار افتاد . رسوم سلطنت آل سلجوق منخفض و منقطع شد و چون اسباب سلطنت تمام بساخت و از حلوعقد امور بپرداخت در شوال سبع و ثمانين و خمسمائه بكوشك كهن بدر همدان اتابك قزل را كشته يافتند پنجاه زخم كارد بر اندام او زده لشكريان از جنگ دست بداشتند و چون خبر واقعهء اتابك قزل به آذربايجان منتشر شد اتابك ابو بكر همان شب به آذربايجان شد و تعزيهء قزل بداشتند قتلغ اينانج و والدهاش بارى شدند و والى همدان بدر الدين قراگز اتابكى بود و رئيس مجد الدوله بن علاء الدوله قلعهء همدان عمارت كردند و در اثناى آن خبر رسيد كه طغرل از قلعه خلاص يافته است چون خبر محقق شد مجد الدوله اميدوار شد بشارت بزد و خواست كه قراگز را از شهر بيرون كند چهار روز محلهء اتابكيان با قراگز تا محلات مجد الدوله جنگ كردند و بعد از آن زلزلهء صعب پيدا شد بدين سبب دست از جنگ بداشتند و چون خبر واقعهء اتابك قزل منتشر شد گوتوال قلعهء كهران بمعاونت « 2 » محمود اياسغلى و بدر الدين دزمارى سلطان را از بند خلاص دادند تا از آنجا بتبريز آمد و هرروز از جوانب سپاه برو جمع ميشدند سلطان روى بعراق نهاد با سه هزار مرد و نور الدين قرابادى « 3 » و عمر پسر شرف الدوله بسرخه سوار بود و قتلغ اينانج با دوازده هزار سوار همه مردان شيردل و مبارزان صفگسل روى
هامش
( 1 ) - مقصود گيران نخجوانست كه وطن صاحب تاريخ تجارب السلف است - يا قلعهء كهران كه در قسمت غربى قراچهداغ واقع بوده - يا مختصر تغييرى در تلفظ - تا اوايل صفويه موجود بوده .
( 2 ) - اسفهسالار حسام الدين دزمارى اياسوغلى - راوندى - 364 -
( 3 ) - نور الدين قرآنخوان - بدر الدين قراقز اتابكى - راوندى -