چندى معيّن نمايند و به محك شور او را خالص عيار نمايند و به اكثريت آراء آن را تنقيح نمايند .
همچه دستورالعملى را قانون مىگويند كه اگر فارسىتر و روشنتر ، بخواهيد بگويم ، يعنى : قانون ادارات ناظره و مجريه قوانين الهى . »
شيخ متغيّر گرديد و گفت : « اى جاهل ! حافظ قانون اوّل امام زمان است ، بعد علما .
مردمان جاهل را به اين گفتگو چه كار ؟ » گفتم : « جناب شيخ ! مقدارى از فرمايشات شما را تصديق مىكنم خداوند فرموده :
نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ
« 1 » .
البته خداوند ، قرآن را حافظ و امام زمانش هم ناصر است . و ليكن بفرماييد هرگاه شما امشب ، شش ساعت از شب گذشته ، از خانهء خود بيرون آييد ، قراولان در رهگذر و مستحفظين محلّات و بازار ، هرگاه شما را گرفته تا صبح نگاهدارند و صبح شما را در ادارهء نظميه برده ، استنطاق « 2 » نمايند ، اگر شما را گناهى نباشد ، معاف دارند و الّا به محكمهء عدليه برده ، مجازات دهند ؛ شما در اصل اين قضيه چه خواهيد فرمود ؟
عقل شما اين حركات را صحيح مىداند يا باطل ؟ باوجودى كه [ در ] قانون الهى ، شب از خانه بيرون آمدن را گناه نيست و از معبرى كه تمام مردم حق عبور دارند ، عبورش مجازات ندارد .
اگر صحيح بدانيد ، اين خلاف فرمودهء سركار است . زيرا كه به فرموده سركار ، امام زمان و علما در شبها بايد بيايند در كوچهها ، احتسابى محلّات و خانههاى ما را نمايند و اگر باطل بدانيد ، بفرماييد به چه قسم ، عرض و ناموس و اموال مردم را در شبها محافظت نمايند ؟ و در كجاى قرآن و كدام حديث رسيده ، كه شب از خانه بيرون آمدن ، مجازات و استنطاق دارد ؟
پس ، ما از براى تنظيمات مملكت و آسايش ملّت و حفظ قوانين شريعت ، اداراتى لازم داريم كه به موجب دستورالعمل قانونى كه به آنها داده مىشود ، آنها مال و جان و عرض مردم را محافظت نمايند و حدود الهى و قوانين شريعت حضرت رسالت پناهى را
هامش
( 1 ) . « ما قرآن را نازل كردهايم و ما خود نگهبان آنيم » حجر 15 / 9 .
( 2 ) . اصل : اسطنطاق .