متجاوز الى چهارصد نفر رسيد . اهل آستانه به ملامت ايشان پرداختند و شماتت مىكردند ، بلكه به مساعدت حكومت درصدد تفرقهء ايشان شدند .
آن غيرتمندان وطن و گرفتاران درد محن را عقيده آن شد كه بايد روحانيون را در آن محضر حاضر سازند . در آن اوقات جناب ملاذ الاسلام آقاى حاج ميرزا حبيب در يك از قراى بيرون شهر بودند .
يك دو نفرى كه اسم بردن ايشان را صحيح نمىدانم در آن محضر حاضر نمودند و بندگان حضرت مستطاب حجة الاسلام آقاى ميرزا محمّد آقا زادهء بندگان حضرت مستطاب آيت اللّه فى الانام حجة الاسلام آقاى آقا خوند ملا محمّد كاظم خراسانى - مد ظله العالى - را هم حاضر نمودند . آن ثمرهء شجرهء علم و منبع غيرت و حلم ، به واسطهء فساد اخلاق اهل خراسان اگرچه در به دو امر مسامحه نمودند ، بعد فريفتهء هياهوى عوام و گول صورتسازى بعضى از علما . . . ، را خوردند كه شايد اينان خداوند سبحان را فراموش ننمايند و شرف شريعت و سعادت مليّت را از دست ندهند .
بدين ملاحظه ، اين فريضه را وظيفهء خود دانسته در آن مجمع تشريف مىآوردند . تا سه روز آن مجمع برقرار بود و دو نفر از علما كه از رؤسا به شمار مىرفتند ، در ظاهر همراه ملّت و در باطن معاون حكومت بودند ، با ابليس الفت انداخته ، راه تدليس و مخالفت پيش گرفتند . از آن انجمن صورت تلگرافى براى دولت نوشته شد كه به زودى مخابره شود .
جنابان مستطابان به حيله دفع الوقت نمودند تا حكومت تهيهء خود را تكميل نموده ، عدّهاى از قزّاق و غلام و سرباز و بعضى از اشرار را مقرّر كه در خيابان و شوارع و بازار با اسلحه حركت كنند .
[ برخورد حكومت خراسان با مشروطهطلبان « 1 » ]
روز سيّم آن دو نفر عالمنما با عدّهاى از آن مجمع حاضر شده به صلاحبينى اظهار
هامش
( 1 ) . روز 23 يا 24 شعبان 1326 .