سال از زمين دو محصول و سه محصول برمىدارند . اين واپور « شمندفر » متصل به كار است و بالفعل خديو مصر هزار و دويست ميل انگليسى ، از خود « شمندفر » دارد .
باعث آبادى و مؤسس اساس مصر محمد على پاشا شد . چنانچه در عهد محمد على پاشا كسى در مصر باغ تصور نمىكرد . مشاراليه باغ « شبرى » را ساخت و خيابان وسيع شمالى و جنوبى را احداث كرد و طرفين خيابان را اشجار غرس كرد . پس از آن اولاد او خوب حفظ كردند . خاصّه اسماعيل پاشا كه تكميل كرد . [ اسماعيل پاشا ] نهر اسمعيليه [ را ] از نيل جدا كرده به سويس برد كه آب شيرين هرگز نديده بودند . و عمارات عالى ساخته است .
القصه ، از اسكندريه تا مصر ده محطه است : اول ، كافر دوار . دوم ، ابو حمص . سوم ، دمنهور كه قصبهاى است . چهارم ، تل ماروت . پنجم ، كفر الزيات . ششم ، طنطا . هفتم ، بركة السبع .
هشتم ، بنها - به تقديم الموحدة على النون - كه به نهل العسل مىگفتهاند . نهم ، طوخ . دهم ، قليوب . اين محطهها چندان خوب نيست [ ند ] ، بلكه هيچ لايق اين « شمندفر » نيست [ ند ] .
استاسيونهاى تفليس تاپوتى خيلى خوب بود ، خاصّه بعضى كه خيلى امتياز داشت . نيل مصر تقريبا پنج ميل پايين مصر دو شعبه مىشود كه يكى از سمت « كفر الزيات » مىگذرد و به طرف بندر رشيد مىرود و آنجا داخل دريا مىشود [ كه ] او را « بحر الغربى » مىنامند . در اين شعبه در صحرا سدى كشيدهاند كه در طغيان نيل آن صحرا و دهات را آب نگيرد . يكى [ ديگر ] از طرف بنها مىگذرد كه « بحر الشرقى » گويند و به طرف بندر دمياط مىرود و آنجا داخل دريا مىشود . پلهاى آهنى محكم بستهاند كه بسته و گشاده مىشود و بالاى آنها ، راه « شمندفر » است . ميان بحر الغربى و [ بحر ] الشرقى باز چهار شعبه نيل است كه هريكى رودخانهء بزرگى است و در آنها نيز پل آهنى ساختهاند . از « قنطرهء كفر الزيات » تا « قنطرهء بنها » سى و چهار ميل است . قنطرهء كفر الزيات درازتر از قنطرهء بنها است . ميان بحر الشرقى و شهر مصر نيز دو شعبهء بزرگ است كه يكى نهر اسماعيليه است و به سويس مىرود . سواى آن شعبات كبيره ، انهار صغيره از نيل جدا كردهاند كه با دولاب و ماشين از آنها آب مىكشند و زراعت مىكنند .
معنى قول خداوند متعال
« وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْأَنْهارَ »
در مصر مشهور گرديد . پس از ورود به شهر ، عمر پاشا محافظ مصر كه بيگلربيگى شهر است و در رتبه ، با بيگلربيگى روم مساوى است در استاسيون حاضر بود . كالسكه حاضر كرده از جانب خديو تبريك ورود گفته ما را به عمارت نزهت آوردند . عمارت زيبايى است . چندين اطاق تحتانى و فوقانى دارد و باغچهء بسيار قشنگ مشتمل به انواع رياحين دارد .
ميرزا احمد خان جنرال قونسول دولت عليه ايران امروز به اسكندريه به استقبال ما رفته بود .
در كفر الزيات شنيد كه ما گذشتهايم . از عرض راه برگشت . چون خديو مصر چند روز قبل رعاف كرده كسالت داشت . گفتم صبح از جانب من به احوالپرسى برود . كفر - به فتح