يكى از آن چهار كتاب بوده و در مدت 20 سال آن را تأليف كرده . تأليفات ديگر كلينى : تعبير الرؤيا ، رد قرامطه ، رسائل الائمه ، كتاب الرجال و . . . سال وفات كلينى شعبان 329 هجرت در بغداد . ابو قيراط محمد بن جعفر حسنى يا حسينى به جنازهاش نماز خواند .
« ريحانة الادب ، ج 5 »
( 176 )
- اصول كافى -
[ الاصول من الكافى ] يكى از سه كتاب مهم كافى ، از مهمترين كتب اربعه است . كافى مجموعهاى از احاديث شيعه اماميه ، تأليف ابو جعفر محمد كلينى ، از محدثين بزرگ شيعه در قرن سوم و چهارم ق . است . كتاب كافى برحسب موضوعات آن به چند كتاب تقسيم شده كه عدهاى آنها را بهاختلاف 30 ، 32 ، 33 ، 34 ، 50 گفتهاند . در نسخههاى متأخر كافى آن را به طور كلى به سه قسمت كردهاند : اصول كافى ( احاديث مربوط به اصول دين ) ، فروع كافى ، روضه .
احاديث كافى را به اختلاف 670 / 15 ، 770 / 15 ، 176 / 15 ، 199 / 16 و 121 / 16 نوشتهاند . كتاب كافى در ميان شيعيان شهرت و اعتبار فراوان دارد چنان كه مىگويند آن را به امام زمان ( عج ) عرضه كردند و ايشان فرمودند : « كاف لشيعتنا » يعنى براى شيعه ما بس است .
« مصاحب ، ج 2 ، بخش يك »
( 177 )
- عيد فصح -
يا عيد قيام مسيح ، عيد عمدهء مسيحيان است كه ساليانه به يادبود قيام عيسى پس از مرگ برپا مىكنند . منشا اين عيد آن بوده كه مسيحيان نخستين مراسم عيد فصح را رعايت مىكردند . در كليساى غربى تاريخ عيد فصح بين 22 مارس ( حوالى عيد نوروز ) و 25 آوريل ( حدود پنجم ارديبهشت ) متغير است . بيشتر مسيحيان اين عيد را پس از روزه بزرگ و هفته مقدس برپا مىدارند .
« مصاحب ، ج 2 ، بخش يك »
( 178 )
- حسام السلطنه -
سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه ( متوفى 1299 ق . ) از شاهزادگان و رجال و حكام لايق و كافى قاجاريه پسر عباس ميرزا بود . خراسان را فتح و فتنه سالار را فرونشاند ( 1266 ق . ) . هرات را پس از محاصره طولانى فتح كرد ( 1273 ق . ) ميرزا حسينخان سپهسالار او را از حكومت خراسان معزول كرد . او در سفر اول شاه به فرنگ همراه او بود ( 1290 ق . ) وى در تاريخ قاجار به فاتح هرات مشهور است .
« مصاحب ، ج يك »
( 179 )
- ركن الدوله علينقى ميرزا -
هشتمين پسر فتحعليشاه كه در شوال 1207 ق . متولد شد . وى از 16 سالگى تا فوت پدر ( 1250 ق ) بهاستثناى يكى دو سال حاكم قزوين بوده . در جنگ ايران و روس ( 1242 ق ) يكى از سرداران لشكر ايران بود و با 5000 پياده و سوار زير فرماندهى عباس ميرزا مشغول نبرد با روسها بود . پس از درگذشت فتحعليشاه يكى از محركين و مشوقين عليخان ظل السلطان جهت جلوس به تخت سلطنت بود و در همين سال ( 1250 ق ) بدست خود تاج بر سر ظل السلطان گذاشت و خطبه سلطنت به نام « عادلشاه » خوانده شد . ركن الدوله به همين جهت ملقب به تاجبخش گرديد .
« تاريخ رجال ايران ، ج 2 »
( 180 )
- رضا قلى ميرزا -
از سركردگان قاجار در قرن 12 ق . ، برادر آغا محمد خان بود . در آغاز ظهور آغا محمد خان كه وى در اصفهان بود به او پيوست اما چندى بعد با وى به مخالفت برخاست و به مرتضى قليخان پيوست . با عدهاى از اهالى لاريجان همدست شده بارفروش را گرفت و آقا محمد خان