( 144 )
- طرابوزان -
طرابوزان يا طربزون بندريست در تركيه آسيايى كنار درياى سياه . نام باستانى آن « تراپزوس » است كه در سال 756 ق م . بدست مهاجرين يونانى سينوپ تأسيس شد . اين بندر ايستگاه اصلى جاده كاروانى به ايران بوده . از مهمترين آثار تاريخى آن مساجد « اورتهجامع » ، « ينىجامع » و « كليساى اياصوفيه » است . بنا به قولى آخرين پناهگاه هلنيسم است .
« مصاحب ، ج 2 ، بخش يك »
( 145 )
- تىير « 1 » -
دولتمرد و مورخ فرانسه ، متولد مارسى ( 1877 - 1797 ) وكيل عدليه بود و بعدا در پاريس آغاز به روزنامهنويسى كرد و روزنامه
Le National
را تأسيس نمود ( 1830 ) . به استقرار سلطنت لوئى فيليپ كمك كرد و در 1832 به وزارت رسيد . مجلس ملى او را در 1871 م . به رياست جمهورى برگزيد و نام او با آزادسازى كشور پيوسته شد . او كه بر اثر ائتلاف احزاب سلطنتطلب و محافظهكار از قدرت ساقط شده بود ( 24 مه 1873 ) به نمايندگى سنا از
belfort
و بعدا به نمايندگى مجلس ملى از پاريس انتخاب شد . او دو اثر تاريخى مهم از خود باقى گذاشته :
تاريخ انقلاب فرانسه ( 1827 - 1824 ) ، تاريخ دوره كنسولى و امپراطورى ( 1862 - 1845 ) .
« لاروس »
( 146 )
- وصاف -
شرف الدين عبد الله بن . . . شيرازى ملقب به « وصاف الحضره » از ادباء بزرگ قرن هشتم هجرت و مورد عنايت سلطان غياث الدين هشتمين حكمران مغول بود . اثر معروف وى كتاب « تجزية الامصار و تزجية الاعصار » است كه به تاريخ وصاف موصوف است و ذيلى است بر جهانگشاى جوينى . قبر وصاف در قبرستان كموسعتى كه ميان حافظيه و هفتتنان در شيراز مىباشد واقع شده است .
« اعلام معين ، ج 6 »
( 147 )
- اشيكآقاسىباشى -
در عهد صفويه و قاجاريه ، عنوان وزير تشريفات و سالاربار در دربار پادشاه . رؤساى تشريفات و مأمورين ايشيكخانه نيز عنوان اشيكآقاسى داشتهاند و همه آنها تحت نظارت اشيكآقاسىباشى بودهاند . در عهد صفويه اشيكآقاسىباشى مسئول نظم و ترتيب مجلس پادشاه بود . در مجالس رسمى وى چماقى زرين و مرصع به نام دگنك در دست گرفته مقابل پادشاه مىايستاد . پيشكشها هم بوسيله او از نظر پادشاه مىگذشت و معمولا عشرى از پيشكشها بين او و پيشكشنويسها تقسيم مىشد . در عهد قاجار نيز مقام اشيكآقاسىباشى همان مقام دوره صفويه را داشت .
« مصاحب ، ج يك »
( 148 )
- بهمن ميرزا -
پسر چهارم عباس ميرزا ، متولد 1225 ق . ، از فضلاى شاهزادگان قاجار و مردى فاضلپرور و كتابدوست و صاحب كتابخانه معتبرى بود . بسيارى از كتب نفيسه فارسى به نام او تأليف شده و يا به تشويق او به چاپ رسيده . بهمن ميرزا مؤلف تذكرة الشعرائى است به نام « تذكره محمد شاهى » كه آن را به نام برادر خود محمد شاه در 1249 ق . به انجام رسانده . در سال 1263 ق .
والى آذربايجان شد و در 1301 ق در 76 سالگى در شهر شيشه ( شوشى ) درگذشت .
« تاريخ رجال ايران ، ج يك »
( 149 )
- چچن -
نامى كه روسها به قومى مسلمان و بومى دامنههاى شمالى قسمت مركزى قفقاز بزرگ اطلاق كردهاند . از تاريخ آنها تا قرن هيجده ميلادى چندان اطلاعى در دست نيست . مذهب
هامش
( 1 )Thiers ( Adolphe )