شهادت هم گويند . ناسوت يعنى طبيعت انسانى ، سرشت مردمى .
« دهخدا »
( 137 )
- ادريس بن . . . بدليسى -
مولانا حكيم الدين ادريس ( متوفى 926 ق . ) ، مورخ ، احتمالا كردنژاد . در خدمت آققوينلو بود و چون كار شاه اسماعيل صفوى بالا گرفت به دربار عثمانى گريخت ( 907 ق ) و به خدمت سلطان بايزيد ثانى پيوست و مأموريت يافت كه تاريخ دولت عثمانى را به زبان فارسى بنويسد . بدليسى در جنگ چالدران ( 920 ق . ) همراه سلطان سليم بود . اثر عمدهاش تاريخ هشت بهشت است در تاريخ سلطنت هشت تن از آل عثمان كه از زمان عثمان تا بايزيد ثانى پادشاهى كردند . اثر ديگرش « سليمنامه » است .
« مصاحب ، ج يك »
( 138 )
- نمسه -
اين لفظ از « نمتس » روسى گرفته شده به معنى بيگانه كه به اطريشىها و آلمانها مىگفتند . در ايران فقط اطريشىها را به اين نام مىشناخته و مىخواندند .
( 139 )
- بارونريطور -
« بارون ژوليوس دورويتر « 1 » » كه يك انگليسى متخصص در امور مالى و مؤسس خبرگزارى رويتر بود پس از مذاكرات ماهرانه توام با پيشكشى هداياى زياد ( ظروف مخصوص شراب ) كه با دست و دلبازى به اطرافيان شاه داد ( و با كمك آليسن « 2 » وزير مختار انگليس در تهران ) در سال 1872 م . موفق به گرفتن امتياز تأسيس خط آهن از درياى خزر تا خليج فارس به اضافه حق تصرف مجانى كليه زمينهاى واقع در اين مسير و نيز مصالح لازم به منظور حفاظت اين خط گرديد . . .
« رقابت روس و انگليس در ايران و افغانستان »
( 140 )
- ابو ايوب انصارى -
ابو ايوب خالد بن زيد انصارى ( متوفى 52 ق . ) صحابى معروف كه حضرت پيغمبر هنگام هجرت به مدينه در خانه او منزل كرد . بعد از پيغمبر خدمت على ( ع ) مىكرد .
در خلافت معاويه در سال ( 52 ق . ) با مسلمين به محاصره قسطنطنيه رفت و در آنجا وفات يافت .
بعدها بر گور او مسجد بزرگى ساختند ( 863 ق . ) سلاطين عثمانى با تشريفات خاصى بر سر تربت ابو ايوب انصارى تاجگذارى مىكردند .
« مصاحب ، ج يك »
( 141 )
- وهابى -
[ وهابيه ] شعبهاى از مسلمانان كه در عربستان در ناحيه نجد به توسط محمد بن عبد الوهاب تشكيل شد ( آخر قرن 12 و اوايل قرن 13 ق . ) به عقيده وهابيه تمام فرق اسلام از سنى و شيعه مشرك و كافر و در زمره بتپرستان هستند . توقير و تعظيم قبر پيغمبر و قبور ائمه را بدعت و نوعى بتپرستى مىدانند . مذهب وهابى در نجد ، احسا ، قطيف و عمان شيوع دارد .
« اعلام معين ، ج 6 »
( 142 )
- استيعاب -
« استيعاب فى معرفة الاصحاب » تاليف ابن عبد البر . استيعاب راجع است به شرح حال صحابهء رسول ( ص ) .
( 143 )
- كيرهسون -
اسكله و دريا بندرى در ساحل درياى سياه در 110 كيلومترى غرب طرابوزان .
نصف جمعيت مسلمان و نصف ديگرش رومى و يك مقدار هم ارمنى . داراى يازده مسجد شريف ، يك تكيه و نه كليسا .
« قاموس الاعلام ، ج 5 »
هامش
( 1 )Baron julius de Reuter( 2 )Alison