( 98 )
- محقق -
[ محقق حلى ] شيخ جعفر بن حسن بن ابى زكريا ملقب به نجم الدين از مفاخر علماى اماميه قرن هفتم هجرت . صاحب تاليفات زياد از جمله : « استحباب التياسر لاهل العراق » ، « تلخيص الفهرست » ( كه ملخص فهرست شيخ طوسى است ) و « شرايع اسلام » .
« ريحانة الادب ، ج 5 »
( 99 )
- شرايع -
[ شرايع الاسلام ] كتاب عربى در فقه اماميه ، تاليف محقق حلى . مؤلف اسمى بر كتاب نگذاشته و ليكن به مناسبت عنوان و مضمون [ بيان احكام اسلام راجع به حلال و حرام ] آن را « شرايع الاسلام فى مسائل الحلال و الحرام » خواندهاند . شرايع يك دوره كامل فقه اماميه است مشتمل بر چهار قسمت : قسمت اول در عبادات ( 10 كتاب ) ، قسم ثانى در عقود ( 19 كتاب ) ؛ قسم ثالث در ايقاعات ( 11 كتاب ) و قسم رابع در احكام ( 12 كتاب ) .
« مصاحب ، ج 2 ، بخش يك »
( 100 )
- حديبيه -
حدّه يا « حديبيه » قريهاى نزديك مكه تقريبا در 9 منزلى مدينه . ظاهرا به مناسبت درختى خميده و كهنسال كه در كنار چشمهاى واقع بود اين محل را به آن نام خواندهاند . بنا به قولى در سال ششم هجرت كه حضرت محمد ( ص ) با عدهاى تقريبا 1500 نفر از اصحاب به قصد بجا آوردن حج عمره عازم مكه بودند در اين محل توقف و چون قريش با ورود مسلمين به مكه موافقت نكردند و جريان مذاكرات عثمان نيز كه به قصد رضايت قريش به مكه رفته بود نامعلوم بود در زير درخت حديبيه حضرت محمد ( ص ) با اصحاب بيعت كرد كه در صورت ضرورت در محاربه با قريش وى را كمك كنند . اين بيعت را بيعت حديبيه يا « بيعت شجره » گويند . و كسانى كه با پيغمبر بيعت كردند آنها را « شجرى » نامند . نتيجه مذاكرات عثمان با قريش منتهى به قراردادى شد به نام عهد حديبيه يا صلح حديبيه .
« مصاحب ، ج يك »
( 101 )
- زوزنى -
ابو عبد الله حسين ابن احمد ( متوفى 486 ق . ) مشهور به « زوزنى » عالم نحو و لغت عرب بود . لغتنامه وى معروف به « المصادر » است كه اساس تاج المصادر بوده . از آثار ديگرش « ترجمان القران » و « شرح معلقات سبع » است .
« ريحانة الادب ، ج يك »
( 102 )
- برازبان -
آهنپارهء درازى كه بر دنبالهء كارد و شمشير و خنجر و امثال آن باشد كه در آن دسته و قبضه فرو كنند .
« برهان قاطع »
( 103 )
- شاه سلطان حسين -
نهمين پادشاه سلسله صفويه ( 1105 - 1135 ق ) پسر و جانشين شاه سليمان اول است . 12 محرم 1135 ق . تاج سلطنت را به محمود خان افغان واگذاشت و عاقبت اشرف افغان او را كشت .
« مصاحب ، ج يك »
( 104 )
- صحيح بخارى -
يا « الجامع الصحيح » مجموعهء احاديث نبوى به طريق اهل سنت ، تأليف امام ابو عبد الله محمد بخارى ، كه اولين كتاب از « صحاح سته » است . نام كامل كتاب « الجامع المسند المختصر من امور رسول الله و سننه و ايامه » مىباشد . صحيح بخارى اولين مجموعه احادث است و علماى اهل سنت معتقدند كه پس از قرآن كتابى صحيحتر از صحيح بخارى و صحيح مسلم نيست . اين دو كتاب به صحيحين ( دو صحيح ) مشهورند . تقريبا 2602 حديث دارد كه بخارى اين