« تكملهء مؤلف »
بسم خير الاسماء
بعد الحمد و الصلاة معروض راى ارباب دانش و اصحاب بينش مىدارد كه پس از طبع كتاب كه مطبوع طبع اولو الالباب شد در دار الخلافه تهران صانها الله عن الحدثان ، اين نسخهء شريفه كه بهنظر علماى اعلام رسيد در خصوص ركن حجر الاسود و ركن عراقى گفتگويى شد و اين مسئله محقق گرديد كه در تسميه اركان اربعهء بيت الله الحرام ميان علماى اماميه و فقهاى سنت و جماعت خلاف است و تاكنون كه قريب يك هزار و سيصد « 1 » سال از هجرت حضرت خير الانام صلى الله عليه و آله و سلم گذشته است اين مسئله معلوم نشده بود كه در ميان اين دو فرقه اين اختلاف است و ظاهرا سبب اين باشد كه چون اهل بلد اغلب از اهل سنت و جماعت هستند و هركه هم به زيارت مشرف مىشود چون مطوف و معلم ايشان نيز غالب از اهل آن بلد است آنچه خود دانند تعليم مىكنند و چون استلام در ركن حجر و يمانى سنت مؤكد است و مستحب مشدد ، لهذا از آن دو ركن ديگر استعلام ندارند ، اگرچه در چهار ركن ، استلام مستحب است و نصف دايره همه كه در طرف ركن عراقى و شامى در چهار ركن ، استلام مستحب است و نصف دايره هم كه در طرف ركن عراقى و شامى در طرف ميزاب ساختهاند او نيز مانع است كه معطوفين به آن دو ركن چندان ملتفت شوند همينكه در محاذى حجر نيت طواف كردند بايد شوط را از آنطرف نصف دايره كه در طرف ميزاب است به عمل بياورند و اسم آن دو ركن را هم شايد اغلب مردم ندانند و در كتاب مناسك هم در كتب اماميه چند نسخه كه ملاحظه شد اين فقره اركان به تصريح مرقوم نشده مگر در باب قبله كه مرقوم داشتهاند ، ركن حجر الاسود همان ركن عراقى است و به عقيدهء اهل سنت و جماعت ركن حجر الاسود جدا است و ركن عراقى جدا . چنان كه خاقانى در تحفة العراقين مىگويد - اگرچه بعضى خاقانى را به جهت اين قطعه كه گفته ، شيعه مىدانند -
بدان خط اولين سطرى نبشته * كه جوزا نزد خورشيد سما نيست
هامش
( 1 ) تاريخ تحرير : 1294 ه . ق .