امروز در بلاد ، مؤمن و طاغى و ايل و ياغى حصنى بدين حصانت و آراستگى نشان نمىدهند . حكايت كنند كه ؛ اتابك پيوسته تفاخر كردى كه در ملك من دو چيز است كه پادشاهان نامدار در سرا و ضرا از آن گزير و جز بدان گريز ندارند . يكى حصنى چون قلعهء سفيد است و ديگر نزهتگاهى چون شعب بوان 193 .
همانا گمان اين بنده آن است كه چنان كه شنيدى امير مبارز الدين را اول در اين قلعه حبس كردند و از اينجا به قلعهء « تبر » نقل و تحويل كرده ، نه قلعهء سفيدى كه در كوه ممسنى واقع است . زيراكه از اين قلعه تا قلعه « تبر » جهرم قريب دوازده مرحله راه است و از اين قلعه سفيد كه وصفش را شنيدى تا قلعهء تبر يك فرسنگ مسافت دارد و الله العالم بالحقايق و الوقايع . و شعب بوان كه از جنات اربعهء دنيا است در دامنهء قلعهء سفيد ممسنى واقع است كه همان صحراى « نورآباد » و « فهليان » است .
[ قلعهء سفيد ] ديگرى در بلوك ممسنى است منقطع از ساير جبال در نهايت ارتفاع كه از نيم فرسخ توان گفت ارتفاعش افزون است و مشرف بر تمام كوههاى حول و حوش خود كه در آن حوالى كوهى بر آن مشرف نيست ،
« بر پشت وى آسمان نمودى * چون بر شترى جل كبودى »
و بر قلهء آن كوه رفيع هم زمين مسطح وسيع هموارى است كه [ مى ] توان زراعت نمود و هم زمين پست و بلند ناهموار كه جنگل است و منبت اشجار . در زمان قديم در آنجا باغى بوده كه معدودى از انار و تاك آن باغ باقى است و درخت بلوط و انجير و بادام كوهى و زيتون و انار و انگور بسيار است و علف فراوان دارد و شكار بىشمار . در آن كوه پنج چشمهء آب جارى است كه سه چشمه در تابستان خشك مىشود و يك چشمه كه در زير درخت چنارى جارى است هميشه جريان دارد و پاى هر چشمه حوضى از سنگ تراشيدهاند كه آبى كه از آن چشمهسارات سايل و جارى ، بر شيب كوه نيايد در آن حياض مجتمع آيد . بر فراز آن كوه آبارى چند حفر شده كه اكنون انباشته شده . مساحت دور دامنهء آن تقريبا چهار فرسنگ است و طرف معروفه صعود بر آن و هبوط از آن چهار است . يكى جنوبى قلعه ، مسمى به « سياهشير » كه بالفعل مسدود است و گويند وليخان ممسنى هنگام تحصن خويش بدانجا ، آن راه را به سنگ و كچ مسدود ساخته . ديگرى مشرقى كوه است كه در سر راه شيراز واقع است مسمى به « زرين كلاه » كه از اين دو راه جز پياده ، آمد و شد نتوان نمود . سوم شمالى كوه است موسوم به « گلستان » كه از فهليان هركه خواهد بر آن قلعه برآيد از آن راه آيد . چهارم مغربى آن كوه است موسوم به « شتر خواب » [ كه ] در جهت نورآباد واقع است . از اين دو راه سواره بر فراز قلعه توان شد . سواى طرق اربعه ، پنج كوره راه ديگر هست كه الوار خود بلديت دارند و به زحمت تمام ، پياده توانند از زير به زبر آيند .
در دامن آن كوه چشمههاى آب بسيار است ولى به كار قلعه كيان نيايد . در ازمنهء سابقه ، سلاطين عجم كه آن قلعه را مأمن ساخته بودند بر زبر آن كوه در اطراف قلعه سنگهاى عظيم