است و در طرف جنوب واقع است .
صاحب قاموس مىگويد : « قبرس جزيرة عظيمة للروم بها توفيت ام حرام بنت ملحان » و ام حرام خالهء انس بن مالك و زوجهء عبادة بن الصامت است .
در كامل التاريخ ، ابن اثير مىگويد : « فى سنه ثمان و عشرين كان فتح قبرس على يد معاوية و قيل سنه تسع و عشرين و قيل سنه ثلاث و ثلثين و لما غزاها معاوية غزامعه جماعهء من الصحابه فيهم ابو ذر و عبادة بن الصامت و معه زوجة ام حرام و ابو الدردآء و شداد بن اوس » .
باز ابن اثير در حق ام حرام مىگويد : « و فى هذه الغزاة ماتت ام حرام بنت ملحان الانصاريه القتلها بغلتها بجزيرهء قبرس فاندقت عنقها فماتت تصديقا للنبى صلى الله عليه و إله حيث اخبرها انها فى اول من يغزوا فى البحر » .
در كامل التاريخ ، فتح قبرس را مفصل نوشته ، اينقدر در اينجا كافى است .
عرض لارنكه سى و چهار درجه و پنجاه و شش دقيقه شمالى و طول او سى و سه درجه و چهل دقيقه مشرقى گرينيچ است .
روز پنجشنبه چهاردهم محرم :
يك ساعت از دسته گذشته واپور در لنگرگاه رودس لنگر انداخت ، بقدرى كه رائف افندى متصرف معزول بيروت كه به حكومت رودس منصوب شده در واپور با ما بود به رودس برود اقامت كرد . سه ساعت از دسته گذشته واپور راه افتاد . از قرارى كه گفتند جمعيت تمام رودس و قراء و توابع او چهل هزار مىشود . رودس قلعه خوبى دارد آنچه مسلمان است داخل قلعه است و آنچه خارج مذهب است خارج قلعه منزل دارند . امتداد جزيره رودس از شمال مشرق به جانب جنوب مغرب است . طول او از قاوونبورنى كه در طرف شمال مشرق است تا كيپ راسونىسى كه در طرف جنوب است چهل و يك ميل است و منتهاى عرض او از كيپ كرىيس كه در طرف شمال است تا كيپ لارود كه در طرف جنوب است بيست و پنج ميل است و جايى كه عرض او كم است دو ميل است . در وسط جزيره سلسلهء كوهى است كه آبهاى جارى دارد .
رودس در زبان يونانى به معنى بهشت است . چون اين جزيره به خوبى آب و هوا امتياز دارد از آنجهت رودس گفتهاند . عرض رودس سى و شش درجه و سى و شش دقيقه شمالى و طول او بيست و يك درجه و شانزده دقيقه شرقى گرينيچ است . در جزيره رودس يكى از عجايب هفتگانه دنيا بوده كه او را كولوسس 131 مىگفتند و در جامجم در باب نود و دوم مسطور است .
از اين جزيره كه گذشتى همه جا سواحل پنينشلاء آناطولى نزديك است . در همهء كوهها آثار آبادى بود . دو ساعت به غروب مانده به محاذى جزيره كوس رسيديم كه تركها استان كوى مىگويند . عجب بندر قشنگى است . همه كوهها زراعت ديم داشت و بهنظر من از همه جزيرهها بهتر بود . طول اين جزيره از شمال به مشرق و جنوب بيست و دو ميل و منتهاى عرض او