نقشهاى كه محمد باقر خان كشيده بود شمال و جنوب و شرق و غرب را از روى قطبنما معلوم كرديم . و عصرى ، قريب به غروب ، به زيارت حرم مبارك مشرف شده طوافى به نيابت ائمهء اطهار عليه السلام كرده نماز را در حجر اسماعيل كرده ، به منزل مراجعت كردم .
در مقام ابراهيم در دو طرف غربى پايه سنگ كه محاذى بيت مبارك است اسم ملك الاشراف خادم الحرمين اينال ناصرى 119 است كه در سنهء هشتصد و پنجاه و هشت به تجديد عمارت آنجا اقدام كرده است . مشاراليه در ربيع الاول سنهء هشتصد و پنجاه و هفت جلوس كرده است و در جمادى الاول سنهء هشتصد و شصت و پنج وفات كرده است .
در دو طرف پايه سنگى شمال و جنوب مقام ابراهيم اسم ملك الكامل خادم الحرمين قانصوه غورى 120 است . در تاريخ قانصو در سنگى كه در پايهء مقام است قانصوه با هاء هوز نقر كردهاند كه امر به تجديد بنا كرده است به تاريخ نهصد و پانزده هجرى .
قانصوه ، آخر سلاطين چراكسهء مصر است كه در سنهء نهصد و شش [ هجرى ] جلوس كرد و در محرم الحرام سنهء نهصد و بيست و سه مصر و توابع به دست سلاطين عثمانى افتاد كه سلطان سليم فاتح مصر است و دولت چراكسه در قانصوه منقرض شد .
ملوك چراكسه بيست و دو نفر بودهاند . اول ايشان برقوق است كه در رمضان سنهء هفتصد و هشتاد و چهار جلوس كرده است . تمام سلاطين چراكسه ، مصر و شامات و مكه و مدينه را در تصرف داشتهاند و مدت ملكشان يك صد و چهل و هشت سال طول كشيد .
شب سهشنبه بيستم ، ساعت چهار به حرم محترم مشرف شده ، طواف كرده ، نماز را در حجر اسماعيل خواندم . سرور آقا رفت شيخ بدوى قارى مصر را آورد . مشاراليه اعمى است و ليكن بسيار خوب قرائت مىكند . در مكه مثل او نيست . سورهء نجم را خوانده به روح مرحوم وليعهد نياز كردم . ساعت پنج به منزل برگشتم .
روز سهشنبه بيستم ذى الحجه :
صبحى به حرم مبارك مشرف شده طواف كردم . در مقام ابراهيم نماز خوانده از حرم مبارك درآمده سوار شده به كوه ابو قبيس رفتم . در بالاى كوه ابو قبيس دو مقام است . يكى مسجدى است كه سقف ندارد و شق القمر آنجا شده و يكى مسجدى است كه سقف دارد .
مىگويند بلال آنجا اذان گفته . حرم مبارك و خانهء مبارك در غربى واقعى ابو قبيس است .
بالاى خانهء مباركه قدرى گود است ، يعنى ديوار اطراف او بلند است و از دور تقريبا به قدر نيم ذرع آمد . تمام شهر مكه و خانهها پيدا است .
در مكه سه جا عسكر سلطانى است . يكى قلعه بزرگى است كه ما بين جنوب و مغرب كوه ابو قبيس است و ديگرى جبل العمر است كه در غربى ابو قبيس است و حرم محترم در ميانهء فاصله است كه در آنجا نيز عسكر است . [ سومى ] قلعهء فلفل است كه فيما بين مغرب و شمال ابو قبيس است . كوه صفا و مروه بلندتر بوده است . مىگفتند شريف عبد المطلب خراب كرده و خانه ساختند . اكنون بر صفا و مروه كوه نمىتوان گفت .