پنبه كردم ريسمان خويش را * از غم حلاج رستم يللى
اين كاغذ را نزد حاجى احمد بك به جده فرستادم كه با پسته « 1 » به خدمت شما بفرستد كه از ما بىخبر نباشيد و اگر زحمت نباشد اين كاغذ را به تهران نزد سرتيپ بفرستيد كه در خانهء ما به حاجى آخوند برساند . امروز كه جمعهء يازدهم ذيقعده است از كشتى درآمده به ينبع رفتيم .
تفضيل واپور منحوس را در كاغذ ديگرى نوشتهام . احمد افندى از اين واپور خبر داشت و بروز نداد . زياده زحمت است و السلام . »
ينبع قريهاى است كه در كنار دريا واقع است بسيار گرم مىشود و شبنم زياد دارد . تقريبا دو هزار خانه مىشود . آبش از آب انبار و آب باران است . از دولت شصت نفر عسكر پياده و صد نفر جمازه سوار دارد . ميرآخور آمد گفت بارها را گمركچى مىخواهد به گمرك ببرد گفتم :
يضرب راسهء على الجدار
شيخ ابراهيم شنيد فرستاد آوردند
روز شنبه دوازدهم ذى القعده :
كشتى منحوس كه در حذاى بالاخانهء منزل ما بود سه ساعت از دسته گذشته روانهء جده شد .
از روى نقشه و حركت ملاحان كه سواحل سنگلاخ است و محتاج به قلاووز عرب هستند . از ينبع تا شعب سبعه كه هفت سنگ بزرگ است بيست ميل به مغرب حركت مىكنند و از آن پس يكصد و پنجاه ميل به جنوب حركت مىكند كه به طول درياى احمر است و در نزديكى جده ده ميل باز به مشرق حركت كرده داخل لنگرگاه جده مىشوند . از بندر ينبع تا بندر جده يكصد و هشتاد ميل است كه سفاين حركت مىكنند . مقبره حضرت حواء عليهما السلام از قرارى كه از نقشهها معلوم مىشود در طرف شمال مشرق جده در خارج قلعه جده واقع است .
امروز كه نوزده درجه قوس است در بالاخانهء شيخ ابراهيم درجهء فارينهايت « 1 » را گذاشتم . در نصف النهار در سايه ، به هشتاد درجه آمد كه از حد گرماى تابستان كه در ترمامتر هفتاد و شش درجه معين است چهار درجه بالاتر رفت . در تابستان و قلب الاسد هواى اينجا چه خواهد شد .
هرچه تفحص كرديم ، در ينبع تخت روان پيدا نشد ناچار به شقدوف راضى شديم . يك ساعت از شب گذشته بر جمازها سوار شده و شقدوفهاى منحوس را اعراب فروخته فولس گرفتند . حديث عامر بن عبد الله بيادم آمد كه در فقه است ، به حضرت جعفر صادق عليه السلام عرض كرد كه من دو اشرفى به شتردار خود زيادتر دادم به جهت آنكه مرا به مدينهء طيبه ببرد .
آن حضرت فرمودند : صلى الله عليه و آله و سلام بدهى به آن حضرت . اما بدان و آگاه باش ، به درستى كه حضرت رسول صلى الله عليه و آله مىشنود سلام ترا از نزديك و مىرسد سلام تو به او از راه دور . انتهى . » شقدوف را در قاموس ، شقدف كبرثن ضبط كرده است ، « و قال الشقدف مركب معروف بالحجاز و اما الشقنداف فليس من كلامهم » [ شقدوف ] بر وزن فعلول بالضم در كلام عرب بسيار است كه اكنون مستعمل است .
هامش
( 1 ) پست .