كه اكنون در آنجا حدودى كه معلوم است به اسم وادى عرب و وادى عجم محدود است . » از قرارى كه سعيد بيك گفت واپور محروسه به زيلع مىرود كه هزار و پانصد هزار نظام مىبرد .
واپور ديگر به مصوعه مىرود كه حبشه [ اى ] ها جنگ كرده ياغى شدهاند .
در سويس از قلزم پرسيدم ، گفتند كه در نيم فرسخى سويس در طرف شمال كوهى است و مزارى و آثار آبادى قديم دارد ، او را قلزم مىگفتند . معلوم مىشود بعد از خرابى قلزم بندر سويس آباد شده است . حسن پاشا امروز مرخص شده مراجعت نمود .
روز دوشنبه هفتم ذى القعده :
بالخير و العافيه صبحى حمام رفتم كه ديگر تا مكه معظمه حمام نيست . الحمد الله بعد از طلوع آفتاب هوا خوب شد . ديشب از صداى باد و باران و وحشت دريا خواب نكردم ، « الحمد الله على كل حال » . شش ساعت از دسته گذشته واپور كوچك خديوى را حسن بيك محافظ سويس آتش كرده حاضر كرده بود كه تا كشتى بزرگ برويم . به قدر سه ربع راه رفتيم تا به كشتى واپور مصوعه رسيديم . از شهر سويس تا لنگرگاه ، ليمان راه ساختهاند . چون درشكه نبود از آن جهت با واپور آمديم . اسم واپور ، مصوعه است . [ مصوعه ] از بنادر حبشه است كه [ واپور ] به اسم او موسوم شده است . بعضى با تشديد و او بر وزن « مصرفه » مىگويند .
[ مصوعه ] واپور پسته است و كپيتان او محمود بيك اسكندرانى است كه از اهل اسكندريه است . در ساعتى ، شش ميل به اختلاف هوا حركت مىكند ولى مبل اطاقهاى اين كشتى هيچ نسبتى به كشتىهاى ديگر كه ديديم ندارد ، بسيار بد و مغشوش است . چون عمله كشتى مسلمان بودند و [ كشتى ] به جده مىرفت ناچار به بعضى ملاحظات متحمل شديم . اگر چهار روز ديگر مكث مىكرديم كشتى نمسه مىرسيد كه از همه جهت امتياز داشت .
مصوعه يكى از بنادر حبشه است كه در عرض « يهل » پانزده درجه و سى دقيقه و در طول « لط ل » سى و نه درجه و سى دقيقه گرينيچ واقع است و در محاذى جزيره دهلك است كه ميان آنها تقريبا سى ميل است . اطراف جزيره دهلك جزاير صغيره و كبيره . چهارصد جزيره است كه عبور از ميان آن جزاير بهجهت سفاين صعوبت دارد . در جزيره دهلك آبادى است و آب شيرين هم هست .
يك ساعت به غروب مانده از بندرگاه سويس كشتى راه افتاد . حركت كشتى تا جده همهجا به ميان مشرق و جنوب است و در دخول به لنگرگاه بنادر به جهت سنگلاخ بودن سواحل احتياط دارد . در اغلب بنادر با قلاووز اعراب حركت مىكنند . القصه ،
« وعدهء وصل چون شود نزديك * آتش شوق تيزتر گردد »
انشاء الله تعالى از فضل الهى و توجه باطن ائمه اطهار از زمرهء كسانى خواهيم بود كه حج ايشان مبرور و سعىشان مشكور و ذنوبشان مغفور باشد ، به حق محمد و آله الاطهار .
ميرزا احمد خان جنرال قونسول مصر و ميرزا رضى قونسول اسكندريه از اينجا مراجعت كردند .