تدابير امير در هرات كاملا مؤثر افتاد و در آن شهر خطبه و سكّه بنام شهريار ايران شد و امراى آن ديار كه تا چندى پيش بتحريك اجانب خطّهء خراسان را ميدان تاختوتاز و تاراج خود قرار ميدادند بطيب خاطر يكى پس از ديگرى طريق اطاعت پيش گرفته معتمدين و محارم خود را با تحف و هدايائى روانهء دربار شاه ايران مينمودند . چنان كه در اوائل سال 1268 دوازده نفر از طرف امراى افغانستان با عرايض و هدايائى چند به طهران آمدند و هريك به انعامات فاخر مفتخر گرديدند و شادمان به هرات بازگشتند « 1 » .
پس از فوت يار محمد خان فرزند ارشد او صيد محمد خان بىدرنگ عريضهاى چاكرانه و خالصانه پيش حسام السلطنه فرمانفرماى كل خراسان فرستاد . و از طرف ديگر « ميرزا احمد خان » وزير و « ميرزا بزرگ خان » قزلباش را كه از معتمدين او بود با عرايضى چه از جانب خود و چه از طرف ديگر خوانين و اعيان هرات ، كه همگى مشعر بر اظهار اطاعت و انقياد از حكومت ايران بود . با هدايا و تحفى مخصوص به دربار طهران گسيل داشت » . « 2 »
« فرستادگان صيد محمد خان چون به دربار رسيدند مورد عنايت مخصوص امير واقع گرديده پس از اظهار چاكرى تعهد كردند كه مثل زمان يار محمد خان از حكومت خراسان اطاعت كرده كما فى السابق خطبه و سكّه را بنام شهريار ايران نمايند ازاينرو
هامش
( 1 ) - امير كبير و ايران ج 3 ص 608 - 610 با اندك تصرف .
( 2 ) - امير كبير و ايران ج 3 ص 610 - 613 - « . . . ميرزا بزرگ خان قرائى از جانب اهالى هرات و حاكم جديد با پيشكش و عرايض به دار الخلافه گرائيد . امضاى حكومتش را از شهريار تاجدار مستدعى و خواستگار گرديد . حسب المسئول ايشان و پاداش خدمت يار محمد خان ، ميرزا احمد خان فراهانى ناظم ديوانخانهء مباركه فرمان مبارك مشعر بر حكومت و بر لقب ظهير الدوله و اسب و يراق طلا و كارد مرصّع مأمور به هرات آمد و روز پنجم محرم عازم گشت . . . » حقايق الاخبار در وقايع سال 1267 ه . ق .