رسمى بين ايران و انگليس كشاند و منجر بمنتزع شدن قطعى تمام افغانستان از ايران گرديد .
پس از آنكه عباس ميرزا از جانب پدر مأمور تسخير هرات شد با اينكه مزاجش دوچار كسالت و انحراف شده بود خسرو ميرزا و محمد ميرزا از دو طرف بمحاصرهء هرات فرستاد و خود نيز با قائممقام به خراسان آمد « 1 » .
هرات در اين تاريخ در دست كامران ميرزا بود و او اسما از ايران تبعيت ميكرد ، ولى باطنا نسبت به اين دولت صفائى بخرج نميداد ، بلكه هروقت هم فرصتى بدست ميآورد به سيستان مىتاخت « 2 » گوئى از سياست انگلستان اطلاع كامل داشت و ميدانست كه در حمله به هرات بهر كيفيت كه باشد مانع دولت ايران خواهد شد .
محمد ميرزا باتفاق لشكر آذربايجان و خراسان از راه قلعهء كوهستان روانهء هرات شد و اميرزاده خسرو ميرزا را بتسخير آن قلعه مأمور نمود .
در اين موقع ميرزا ابو القاسم قائممقام با هشت هزار نفر بكمك محمد ميرزا رسيد .
با آمدن قائممقام و خسرو ميرزا و احمد ميرزا پسران وليعهد وضع سپاه ايران بهبودى يافت و محمد ميرزا هرات را در محاصره گرفت .
كار محاصرهء هرات رو بپيشرفت بود چه توپخانهء ايران - كه در دست يك صاحبمنصب جوان لهستانى بنام بروسكى « 3 » - بود هرات را بنحو مؤثرى بمباران مينمود و نزديك بود كه آن شهر گشاده شود ، ليكن ناگهان خبر فوت عباس ميرزا رسيد و محمد ميرزا مجبور شد كه براى فعاليت در گرفتن تاج و تخت با كامران ميرزا صلح كند .
به اين ترتيب لشكركشى هرات در زمان فتحعلى شاه بدون نتيجه و با ناكامى
هامش
( 1 ) - تاريخ مفصل ايران ص 396 با اندك تصرف .
( 2 ) - تاريخ مفصل ايران ص 396 .
( 3 ) -Browsky