قانون حفظ آبروى ولىنعمت و جانفشانى . اگر صرصر 115 روزگار از آن حدود به بىباكى و تهوّر خاشاكى بربايد ، پايش مغلول 116 سلاسل 117 سياست گردد ؛ و اگر سيلاب ابر كوهسارى به جسارت با حشيش 118 لاغر زورآورى نمايد ابد الدّهر اسير خاك ذلّت شود .
هرگاه از جانب اولياى دولت ابدمدت قاهره ، نسبت به مشار اليه مرحمتى شامل آيد بسيار بهجا است . خصوصا در باب آراستگى نوكر آن حدود ، از سرباز و سوار ، كه نهايت وجوب دارد و اگر به همين حالت باشد و فوج گوران در آن سرحد به اين پريشانى باشند شايسته نيست .
در پشت كوهى كه كرند واقع است ، درهاى است موسوم به بيونج . گورانى كه آنجا سكنى دارند معروف به بيونجى هستند . سربازشان در جزو فوج ملك نياز خان است و امر حكومتىشان مرجوع به محمد حسن خان . قلعهء زنجير و گهواره در عقب بيونج به فاصلهء كوهى واقع است و گوران آنجا را قلعهء زنجيرى نامند . امر حكومت و فوج به على مراد خان پسر اسد اللّه گوران مفوّض است و جمعيت قلعه زنجيرى خيلى از كرندى و بيونجى زياده است .
ايلات جاف هم در تحت حكومت على مراد خان است و تمام اين كوهسار را دالاهو نامند .
ريجاب ، كه حال تيول ابراهيم پاشا است ، در زاويه [ اى ] از آن كوه - كه سمتى به كرند و جهتى به طاقكرا و طرفى به كوه بانزرده منتهى مىشود - واقع شده و آنچه معلوم شد ييلاقى خوشهوا و بدآب است . سرچشمهء رودخانهء ذهاب آنجا است . شنيدم در آن آب ، اجزاى ارضى به حدى است كه هر سال دو سه نوبت از جرم آب [ در ] مجراى رود سد مىشود ، [ رسوبات را ] با ارّه مىبرند و بيرون مىريزند .
بالجمله بعد از ظهر روز بيستم [ ذى الحجه ] وارد يورت بزميرآباد شده از كوه برف و از چادر ايلات برّه و كره و ماست و دوغ فراوان آوردند . ناهار صرف نموديم . ملك نياز خان به چادر خود رفت و فدوى استراحت نمودم .
عصر اطلاع دادند كه در ميان ايلات نان به دست نمىآيد و كار بر سرباز و سوار و مكارى سخت و دشوار شده است . ملك نياز خان از مراتب مطلع شده فرستاده بود آرد آورده بودند ، در ميان چادرهاى [ ايل ] جاف قسمت نموده در سه ساعتى شب نان به دست آمد . از اين معنى ، با وصف سيصد نفر متجاوز جمعيت ، وحشت و اضطراب حاصل شد [ كه ] با ملك نياز خان در اين مورد گفتگو كرديم . فرستاد آرد آوردند و هرچه از ما يحتاج امكان داشت آماده كرد . چند نفر از سربازان نان پختن به ساج 119 مىدانستند . آرد داديم و به اين كار واداشتيم . 120 آذوقه فراهم آمد ، ولى در كمال زحمت . آنچه ملك نياز خان از روز ورود به سر پل ذهاب الى يوم توقف بزميرآباد تا روز حركت از آنجا به اين خانهزاد دولت جاويد مدت و سرباز و غلام و غيره تعارف و اخراجات داد به موجب تفصيل ذيل است ؛ سواى عليق الدواب و خود خط ميرزا امين نويسنده سرهنگ ضبط است : 121
خود خانهزاد كه موافق نرخ آنجا پنجاه تومان مىشود .
سفرنامه عضد الملك به عتبات ( فارسى ) — صفحة 90
مساهمون: عليرضا عضد الملك
ص٩٠