تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه عضد الملك به عتبات ( فارسى ) — صفحة 89

مساهمون:

ص٨٩
زنجير پيوسته و به هم بسته افتاده بودند كه بعد اجمالى از حالات آنها ذكر خواهد شد . اما بزميرآباد محوطهء مسطحى است از كوه ، طولا ربع فرسخ و عرضا نصف طول . قطعه زمينى است از قطعات بهشت برين . هوايش چون نفس ماهرويان چهارده ساله روح‌پرور و فضايش چون خدّ دلبران نورسيده نشاطآور ، گل‌هاى سرخ و زرد فراوان است و آب‌هاى صاف و سرد روان . چنان‌كه مولوى گويد :
بيشه [ اى ] پرسوسن و ريحان و گل * پردرخت [ و ] ميوه‌دار [ و ] خوش اكُل
در سمت شرقى ، كوه دالاهو 108 است كه در اين روز نيمهء ثور 109 طيلسان برف بر سر داشت و ازار 110 زمرد در پا . آن اكراد را اعتقاد اين است كه بهلول در غارى از آن كوه مدفون است و اعتقادى كامل به او دارند ؛ خاصه طايفهء گوران . ولى در پشت بغداد كهنه بعقه‌اى است . بغداديان گويند مضجع 111 بهلول آن‌جاست . در طرف شرقى آن كوه قلعهء زنجير و گهواره است . كوه كرند هم از شعبات دالاهو است و كوه بان‌زرده در جنوب است . بابا يادگار شخصى است كه مرقد او در زاويهء كوه دالاهو و بان‌زرده واقع شده ؛ طايفهء گوران به او اعتقادى كامل دارند . از طرف شمال همه‌جا كوهسار است تا به جبال سيروان‌من توابع كردستان منتهى مىشود و جانب غربى ذهاب است . الحق از حيث 112 سلامت آب و ملايمت هوا نيكو ييلاقى است . انواع اشجار ييلاقى فراوان و از هر درخت جنگلى انبوه است . ايلات جاف تماما در آن حدود و حواشى هستند و جميعا مذهب عامه دارند و ايلى با بضاعت‌اند . رمه و گلهء بسيار ، كرّه و ماديان بىشمار ، اسب و قاطر فراوان از آنها ملحوظ افتاد . دختران و پسران مليح و صبيح 113 در ميان آنها يافت شود كه در آن كوهسار يله‌ورها هستند :
گاه بيفتند همچو پيچ به سنبل * گاه بخيزند همچو بوى ز ريحان
هر روز در كنار چشمه‌سارى ديگرند و هر هفته بر روى مرغزارى خرم‌تر ، و در فراز و نشيب آن كوهسار زراعت آبى و ديمى مىنمايند . منال زراعتى را به ملك نياز خان مىدهند و ماليات ايليّتى را به على مردان خان مىپردازند . تفصيل حكومت آن‌جا اين است كه حكومت كرند و گوران ساكن آن‌جا با ملك نياز خان است و ذهاب را هم‌چون خالصهء ديوان است نوّاب عماد الدوله به نحو مقاطعه به او مفوّض 114 نموده و از زير طاق الى بعضى از آن‌جاها ملك موروثى خود او است و امر سرحددارى و حفظ ثغور و محافظت زايرين و مترددين هم با اوست و نيكو از عهدهء خدمات آن سرحد برمىآيد . جوانى عاقل و براى دولت قاهره نوكرى باحاصل است . جميع رفتارش بر وفق كفايت و كاردانى است و تمام سلوكش به