در همهء شهرها گسترش مىدادند تا مردم را با خود هماهنگ سازند و بر ضد مقام خلافت برانگيزند .
( 1 ) 4 - شهادت امام امير المؤمنين عليه السلام كه موجب شد عراق از داشتن پيشوائى موجه و سخنور بىبهره بماند ، پيشوائى كه مردم را به حق راهنمائى ميكرد و به نيكى و صواب برمىانگيخت و اكنون مردم عراق با مرگ او در تاريكى انبوهى فرو رفته بودند و بمانند كاروانى بودند كه رهنما و دليل خود را از دست داده باشد .
اين مسائل موجب شد كه معاويه تصميم بجنگ بگيرد و در اعلان آن شتاب ورزد و اگر عراق بچنين ناگواريهائى دچار نشده بود هرگز معاويه راهى براى جنگ نمىيافت و همهء تلاشهايش را براى تأخير جنگ و عقد پيمان موقت به كار مىبرد ( چنان كه با امپراطور روم چنين روشى را در پيش گرفت ) تا وضع روشن شود چنان كه ما سخنانش را كه ترس و سراسيمگى از آن مىباريد فراموش نمىكنيم ، او بهنگامى كه مردم عراق صف واحدى را تشكيل داده و از پراكندگى و ناتوانى بر كنار بودند چنين گفته بود ( چشمهاى آنها از زير كلاهخود در جنگ صفين يادآور نابخردى من بود ) و در ستايش هماهنگى سپاهيان عراق مىگفت ( دلهاى آنها همانند قلب انسانى واحد است ) و اگر مردم عراق دچار اختلاف و تفرقه نبودند هرگز معاويه نميتوانست به آنها اعلان جنگ كند و در اين كار شتاب ورزد .
( 2 )
بخشنامهء معاويه :
معاويه بخشنامهاى كه مضمون واحدى داشت بهمهء كارگزاران و فرماندارانش فرستاد و همه را به آمادگى جنگ با امام برانگيخت و دستور داد كه با همهء نيروها و وسائل خود براى نبرد به او بپيوندند .
اينك متن بخشنامه :
« از بندهء خدا معاويه ، امير المؤمنين به فلان پسر فلان و از جانب او