كه لازم است به برخى از اين خطاهاى تاريخى اشاره كنيم :
( 1 ) 1 - مسعودى مىنويسد ( با امام حسن دو روز پس از مرگ پدرش بيعت كردند ) « 1 »
اين سخن با آنچه همهء مورخان نوشتهاند موافق نيست و بنا بروايات تاريخى ، در سحرگاه همان شب كه پيكر پاك امام به خاك سپرده شد جريان بيعت انجام گرفت .
( 2 ) 2 - استاد محمد فريد وجدى مىنويسد ( بيعت با امام حسن قبل از مرگ پدرش انجام يافت و پس از آن پدرش وفات كرد ) « 2 »
اين سخن هم مانند پيش بر خلاف آراء همگى مورخين است و همگى عقيده دارند كه مردم پس از شهادت امير المؤمنين ، با امام حسن بيعت كردند و تا آنجا كه ما ميدانيم هيچ مورخى چنين خبرى را نقل نكرده است .
( 3 ) 3 - شيخ محمد خضرى دربارهء بيعت امام مىنويسد ( حسن ( ع ) ديد كه بيعت مردم با او مثل بيعت با پدرش همگانى نيست و فقط شيعيان او در عراق به او پيوستهاند ) « 3 »
اين سخن بواقع نادر است زيرا بيعت با امام منحصر به مردم عراق نبود و كارگزاران خلافت در همهء شهرهاى اسلامى چنان كه قبلا گفتيم از مردم براى امام بيعت گرفتند و هيچ نقطهاى از سرزمينهاى گستردهء اسلامى جز نقاطى كه در زير فرمان معاويه بود از قبول بيعت سرپيچى نكرد .
( 4 ) 4 - دكتر طه حسين مىنويسد ( حسن خود را كانديد خلافت نكرد و مردم را بقبول بيعت دعوت ننمود بلكه قيس بن سعد مردم را به بيعت امام برانگيخت و مردم گريستند و پيشنهادش را پذيرفتند
هامش
( 1 ) - التنبيه و الاشراف
( 2 ) - دائرة المعارف و كنز العلوم و اللغهء فريد وجدى
( 3 ) - اتمام الوفاء فى سيرة الخلفاء