شهوات غرق شده او را بر دوش مسلمانان سوار كرد و حكومتش را بر مردم واجب شمرد ؟ شك نيست كه اين اقدام نابجاى معاويه پديدهء كينهاى بود كه از اسلام بدل داشت و به حكم تعصب جاهلى كه همچنان در جانش سر ميكشيد به اين خيانت مبادرت كرد .
( 1 ) معاويه نهايت كوشش را به كار ميبرد تا نقشهء سياهش را اجرا كند و يزيد را بجانشينى خودش برگزيند و به مدت هفت سال به راضى كردن مردم و بخشندگيها و بريز و بپاشها و نزديك ساختن اذهان دور مردم به اين مسئلهء شوم پرداخت « 1 » و چون زياد بن أبيه كه مخالف جانشينى يزيد بود هلاك شد معاويه با كوششى بيشتر براى استقرار خلافت يزيد بدست و پا افتاد « 2 » .
او بهمهء وسائل ناروا و نادرستى كه مسلمانان به آنها عادت نداشتند و اسلام بنفى آنها پرداخته بود چنگ زد تا حكومت را در خاندان اميه استقرار و استمرار دهد و خلافت راستين اسلامى را بحكومتى سياه و ستمگرانه تبديل سازد ، همهء اين اقدامات بروزگار حيات امام حسن انجام مىشد ولى از بيم مخالفت امام آن را آشكار نمىكرد ولى پس از آنكه امام را بشهادت رسانيد به آشكارائى خلافت يزيد را بطور رسمى اعلام داشت و اكنون برخى اقدامات معاويه را كه در اين مورد صورت گرفت بيان مىكنيم .
( 2 )
دعوت مغيره
نخستين كسى كه پيشنهاد اين بيعت ناخجسته را كرد مغيرة بن شعبه همان تبهكار يك چشم ثقيف بود كه در اسلام كارهاى زشتى
هامش
( 1 ) - عقد الفريد 2 / 302
( 2 ) - تاريخ طبرى 6 / 270 ، عقد الفريد 2 / 302