( 1 ) بروايت همهء مورخان ، امام حسن ( ع ) به دمشق مسافرت و با معاويه ملاقات كرده است و اختلاف بر اين است كه اين مسافرت يك بار يا چند بار انجام گرفته است ولى تحقيق دربارهء كرات مسافرت امام ، براى ما چندان مهم نيست بلكه ضرورت مربوط به علت اين مسافرت است ، عقيده ما اين است كه مقصود امام از اين مسافرت ، نشان دادن شايستگى اهل بيت براى رهبرى مسلمانان و بيان تبهكاريهاى رژيم اموى بود كه مردم شام را به زير سايهء سنگين خود انداخته و آنها را از شناخت حقايق منحرف ساخته بود و دليل اين نظريه ، بحثهاى صريح و مستدل امام در حضور معاويه است كه به زودى به آن اشاره خواهيم كرد تا به خوبى روشن شود كه چگونه امام با نهايت شجاعت و صراحت ، پرده از چهرهء زشت حكومت معاويه برگرفته و عار و عيار او را بر همهء مردم ، آشكار ساخته است به حدى كه پايههاى قدرت او بلرزه درآمده و خلافتش بخطرى بزرگ گرفتار آمده است .
ولى گروهى ميگويند كه امام براى دريافت عطاياى معاويه به دمشق مسافرت ميكرد و اضافه ميكنند كه چگونه امام چنين بخششهائى را كه از اموال مغصوبه بدست معاويه مىآمده دريافت ميداشته است ؟
در پاسخ اين اعتراض بايد گفت كه نظريهء فقهاى اسلامى در اين زمينه جوابگوى چنين اعتراضات است ، فقها عقيده دارند در صورتى كه
حياة الإمام الحسن بن على ( ع ) ( زندگانى حسن بن على ع ) ( فارسي ) — صفحة 365
مساهمون: فخر الدين حجازى
ص٣٦٥